DERNEKLER YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde l- Bu Yönetmeliğin amacı; dernekler ile kar amacı gütmeyen
kuruluşlar ve bu Yönetmelik kapsamına giren vakıfların tabi
olacakları usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu Yönetmelik; vakıfların bazı işlemleri ile dernekler
ve dernek şube veya temsilciliklerin, federasyonlar ve konfederasyonların,
merkezleri yurt dışında bulunan dernekler ile dernek ve vakıf
dışındaki kâr amacı gütmeyen kuruluşların Türkiye’deki şube
veya temsilciliklerinin kuruluşu, genel kurul toplantıları,
uluslararası faaliyetleri, yükümlülükleri, izne tabi faaliyetleri,
lokal açmaları, sandık kurmaları ve diğer hususlar ile ilgili
iş ve işlemlerini kapsamaktadır.
Dayanak
Madde 3- Bu Yönetmelik, 4/11/2004 tarihli ve 5253 sayılı Dernekler
Kanunu, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun
ilgili hükümleri, 26/3/1987 tarihli ve 3335 sayılı Uluslararası
Nitelikteki Teşekküllerin Kurulması Hakkında Kanun ile 2/1/2003
tarihli ve 4778 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına
İlişkin Kanunun 36 ncı, 14/2/1985 tarihli ve 3152 sayılı İçişleri
Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 13/A ve 8/6/1984
tarihli ve 227 sayılı Vakıflar Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 3 üncü maddesine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen;
Bakanlık : İçişleri Bakanlığını,
Bakan : İçişleri Bakanını,
Daire Başkanlığı : Dernekler Dairesi Başkanlığını,
Mülki idare amirliği : Dernek merkezinin bulunduğu yerin
valilik veya kaymakamlığını,
Mülki idare amiri : Dernek merkezinin bulunduğu yerin vali
veya kaymakamını,
Dernekler birimi : İl dernekler müdürlüğü ve ilçe dernekler
büro şefliğini,
Dernekler müdürlüğü : Valilik bünyesindeki il dernekler müdürlüğünü,
Dernek : 5253 sayılı Dernekler Kanunu ile 4721 sayılı Türk
Medeni Kanununa göre kurulan dernek ve şubelerini, derneklerin
oluşturdukları federasyon ve federasyonların oluşturdukları
konfederasyonlar ile yabancı derneklerin Türkiye’deki şube
veya temsilciliklerini,
Kar amacı gütmeyen kuruluş : Merkezleri yurt dışında bulunan
dernek ve vakıf dışındaki diğer kar amacı gütmeyen kuruluşları,
Birlik : 3335 sayılı Uluslararası Nitelikteki Teşekküllerin
Kurulması Hakkında Kanun kapsamında bulunan birlik, federasyon
veya benzeri teşekkülleri,
Yabancı dernek : Merkezleri yurt dışında bulunan dernekler
ile dernek ve vakıf dışındaki kâr amacı gütmeyen kuruluşları,
Yabancı vakıf : Merkezleri yurt dışında bulunan vakıfları,
Dernek merkezi : Derneğin yerleşim yerinin bulunduğu il veya
ilçeyi,
Derneğin yerleşim yeri : Derneğin yönetim faaliyetlerinin
yürütüldüğü yeri,
Kütük : Dernekler kütüğünü,
Kanun : 5253 sayılı Dernekler Kanununu,
Medeni Kanun : 4721 sayılı Türk Medeni Kanununu,
Dernek eklentisi : Derneklere ait lokaller, umuma açık kamp,
spor saha ve salonları ile iktisadi işletmeler hariç, yurt,
kitaplık, çocuk bakım yuvası, huzur evi ve aşevi gibi dernekten
ayrı bir varlığı olmayan ve derneğin amacını doğrudan desteklemek
için kurulmuş yerleri,
Mikrokredi : Gelir getirici bir faaliyette bulunmalarını
sağlamak amacıyla sandık üyelerine ödünç olarak verilen küçük
bir sermayeyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Kuruluş İşlemleri
Kuruluş bildirimi
Madde 5- Dernek kurucuları tarafından imzalanmış iki adet
kuruluş bildirimi ve aşağıda belirtilen ekleri, derneğin kurulacağı
yerin mülki idare amirliğine verilir.
a) Kurucular tarafından her sayfası imzalanmış iki adet dernek
tüzüğü,
b) Kurucuların nüfus cüzdan fotokopisi,
c) Dernek kurucuları arasında tüzel kişiliklerin bulunması
halinde; bu tüzel kişilerin unvanı, yerleşim yeri ve kuruluş
belgesi ile tüzel kişiliklerin organları tarafından yetkilendirilen
gerçek kişi de belirtilmek kaydıyla bu konuda alınmış kararın
fotokopisi,
d) Kurucular arasında yabancı dernek veya dernek ve vakıf
dışında kar amacı gütmeyen kuruluşlar bulunması halinde, bu
tüzel kişilerin dernek kurucusu olabileceğini gösteren İçişleri
Bakanlığınca verilmiş izin belgesi,
e) Kurucular arasında yabancı uyruklular varsa, bunların
Türkiye'de yerleşme hakkına sahip olduklarını gösterir belgelerin
fotokopileri,
f) Yazışma ve tebligatı almaya yetkili kişi veya kişilerin
adı, soyadı, yerleşim yerlerini ve imzalarını belirten liste.
Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçeler hariç
diğer ilçelerdeki dernek kuruluş işlemlerinde istenen belgeler
birer arttırılarak verilir.
Dernekler, kuruluş bildirimi ve eklerini mülki idare amirliğine
vermek suretiyle tüzel kişilik kazanırlar.
ocuk derneklerine tüzel kişiler kurucu veya üye olamazlar,
ayrıca çocuk derneklerinde kuruluş bildirimine, kurucu çocukların
yasal temsilcilerinin izni eklenir.
Mülki idare amirliği tarafından dernek kuruluş bildirimi,
gün ve saat belirtilmek suretiyle dernekler birimine havale
edilir ve başvuru sahibine kuruluş bildirimi ve eklerinin
alındığına dair Alındı Belgesi (EK- 1) verilir ve dernek,
kütüğe kaydedilir.
İlçe dernekler birimi, kuruluş bildirimi ve dernek tüzüğünün
ikişer örneğini yedi gün içinde il dernekler müdürlüğüne gönderir.
Kuruluş bildirimi ve dernek tüzüğünün incelenmesi
Madde 6- Kuruluş bildirimi ve ekinde verilen belgelerin doğruluğu
ile dernek tüzüğü, alındı belgesinin düzenlendiği tarihten
itibaren altmış gün içinde mülki idare amiri tarafından bizzat
veya dernekler birimlerine yetki verilmek suretiyle incelenir.
İlçelerde kurulan derneklerin tüzükleri de ilgili valiliklerce
incelenir. Yapılan inceleme sonucunda, tespit edilen Kanuna
aykırılık veya noksanlığın giderilmesi kuruculardan yazılı
olarak istenir.
Kuruluş bildirimi ve ekleri ile dernek tüzüğünde, Kanuna aykırılık
veya noksanlık bulunmadığı takdirde ya da Kanuna aykırılık
veya noksanlığın yapılan tebligat üzerine otuz gün içinde
giderilmiş olması halinde, mülki idare amirliği tarafından
keyfiyet bir yazı ile dernek geçici yönetim kurulu başkanlığına
derhal bildirilir.
Kanuna aykırılık veya noksanlık otuz gün içinde giderilmediği
takdirde mülki idare amiri, yetkili asliye hukuk mahkemesinde
derneğin feshi hakkında davanın açılması için durumu Cumhuriyet
savcılığına bildirir.
Kütüğe kaydı yapılan derneklerin; onaylı tüzükleri ve kuruluş
bildirimleri en geç yedi gün içinde valilik tarafından Bakanlığa
gönderilir.
Şube kuruluşu
Madde 7- Tüzüklerinde şube açabileceği belirtilmiş dernekler,
genel kurullarınca yetki verilen yönetim kurullarının yetkili
kılacakları en az üç kişinin imzaladığı iki adet Kuruluş Bildirimini
(EK- 2) ve aşağıda belirtilen eklerini şubenin açılacağı yerin
mülki idare amirliğine verirler.
a) İlgili dernekler müdürlüğünce onaylanmış iki adet dernek
tüzüğü,
b) Kurucuların nüfus cüzdan fotokopisi,
c) Şube kurucuları arasında tüzel kişiliklerin bulunması
halinde; bu tüzel kişilerin unvanı, yerleşim yeri ve kuruluşuna
ait belgeler ile tüzel kişiliklerin organları tarafından yetkilendirilen
gerçek kişi de belirtilmek kaydıyla bu konuda alınmış kararın
fotokopisi,
d) Kurucular arasında yabancı uyruklular varsa, bunların
Türkiye'de yerleşme hakkına sahip olduklarını gösterir belgelerin
fotokopileri,
e) Geçici yönetim kurulu üyeleri ile yazışma ve tebligatı
almaya yetkili kişi veya kişilerin adı, soyadı, yerleşim yerlerini
ve imzalarını belirten liste,
f) Şube açılması için yönetim kuruluna verilmiş yetkiyi gösteren
genel kurul kararının fotokopisi,
g) Kurucu olarak yetkilendirilmiş kişiler için alınmış dernek
yönetim kurulu kararı fotokopisi.
Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçeler hariç
diğer ilçelerdeki şube kuruluş işlemlerinde istenen belgeler
birer arttırılarak verilir.
ocuk derneklerinin şubelerine tüzel kişiler kurucu veya üye
olamazlar, ayrıca çocuk dernekleri şubelerinde kuruluş bildirimine,
kurucu çocukların yasal temsilcilerinin izni eklenir.
Şube kuruluşunun incelenmesi ve kütüğe kaydedilmesi
Madde 8- Şube kuruluş bildirimi ve eklerinin mevzuata uygunluğu,
kuruluş bildirimleri için verilen alındı belgelerinin düzenlendiği
tarihten itibaren altmış gün içinde mülki idare amiri tarafından
bizzat veya dernekler birimlerine yetki verilmek suretiyle
incelenir.
Tüzüğü incelemeden geçmemiş veya inceleme sırasında belirlenen
Kanuna aykırılıkları veya noksanlıkları yapılan tebligat üzerine
süresi içinde gidermeyen derneklerin, şubesi açılamaz.
Şube kuruluş bildirimi ve eklerinin incelenmesinde, sonucun
kuruculara bildirilmesinde derneklere ilişkin hükümler uygulanır.
Şube, şube merkezinin bulunduğu yerin il dernekler müdürlüğünce
kütüğe kaydedilir. Ayrıca, şube kuruluş bildirimi yedi gün
içinde il dernekler müdürlüğü tarafından Bakanlığa gönderilir.
Federasyon kurma başvuruları ve istenecek belgeler
Madde 9- Federasyonlar kuruluş amaçları aynı olan en az beş
derneğin bir araya gelmesi ile kurulurlar. Federasyonlar,
kuruluş bildirimi ve eklerini mülki idare amirliğine vermek
suretiyle tüzel kişilik kazanırlar.
Federasyon kuracak dernek temsilcileri tarafından imzalanmış
iki adet Kuruluş Bildirimi (EK- 2) ve aşağıda belirtilen ekler,
federasyonun kurulacağı yerin mülki idare amirliğine verilir.
a) Kurucu dernek temsilcileri tarafından imzalanmış iki adet
federasyon tüzüğü,
b) Dernek tüzüklerinin; amaç, federasyon kurma ve üye olmaya
ilişkin maddelerinin bulunduğu bölümün yönetim kurulu başkanından
onaylı ve kaşeli sureti,
c) Federasyon kurulması yönünde derneklerce alınmış genel
kurul karar örneği,
d) Kurucuların derneği temsil etmekle yetkilendirildiğine
ilişkin ilgili dernek yönetim kurullarının karar örneği,
e) Kurucular arasında yabancı dernek veya dernek ve vakıf
dışında kar amacı gütmeyen kuruluşlar bulunması halinde, bu
tüzel kişilerin federasyona kurucu olabileceğini gösteren
Bakanlıkça verilmiş izin belgesi,
f) Geçici yönetim kurulu üyeleri ile yazışma ve tebligatı
almaya yetkili kişi veya kişilerin adı, soyadı, yerleşim yerlerini
ve imzalarını belirten liste veya yazı.
Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçeler hariç
diğer ilçelerdeki federasyon kuruluş işlemlerinde istenen
belgeler birer arttırılarak verilir.
Federasyonlar hakkında bu Yönetmeliğin derneklerle ilgili
hükümleri uygulanır.
Konfederasyon kurma başvuruları ve istenecek belgeler
Madde 10- Konfederasyonlar kuruluş amaçları aynı olan en
az üç federasyonun bir araya gelmesi ile kurulurlar. Konfederasyonlar
kuruluş bildirimi ve eklerini mülki idare amirliğine vermek
suretiyle tüzel kişilik kazanırlar.
Konfederasyon kuracak federasyon temsilcileri tarafından
imzalanmış iki adet Kuruluş Bildirimi (EK- 2) ve aşağıda belirtilen
ekler, konfederasyonun kurulacağı yerin mülki idare amirliğine
verilir.
a) Kurucu federasyon temsilcileri tarafından imzalanmış iki
adet konfederasyon tüzüğü,
b) Federasyon tüzüklerinin; amaç, konfederasyon kurma ve
üye olmaya ilişkin maddelerinin bulunduğu bölümün yönetim
kurulu başkanından onaylı ve kaşeli sureti,
c) Konfederasyon kurulması yönünde federasyonlarca alınmış
genel kurul karar örneği,
d) Kurucuların federasyonu temsil etmekle yetkilendirildiğine
ilişkin ilgili federasyon yönetim kurullarının karar örneği,
e) Kurucular arasında yabancı dernek veya dernek ve vakıf
dışında kar amacı gütmeyen kuruluşlar tarafından kurulan federasyon
niteliğindeki tüzel kişiliklerin bulunması halinde, bu tüzel
kişilerin konfederasyona kurucu olabileceğini gösteren Bakanlıkça
verilmiş izin belgesi,
f) Geçici yönetim kurulu üyeleri ile yazışma ve tebligatı
almaya yetkili kişi veya kişilerin adı, soyadı, yerleşim yerlerini
ve imzalarını belirten liste.
Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçeler hariç
diğer ilçelerdeki konfederasyon işlemlerinde istenen belgeler
birer arttırılarak verilir.
Konfederasyonlar hakkında bu Yönetmeliğin derneklerle ilgili
hükümleri uygulanır.
Federasyon ve konfederasyon kuruluşlarının incelenmesi
Madde 11- Federasyon ve konfederasyon kuruluş bildirimleri
ve eklerinin incelenmesinde, sonucun kuruculara bildirilmesinde
derneklere ilişkin hükümler uygulanır. Federasyon ve konfederasyonlar,
merkezlerinin bulunduğu yerin il dernekler müdürlüğünce kütüğe
kaydedilir. Ayrıca, federasyon ve konfederasyon kuruluş bildirimleri
ile onaylı tüzükleri yedi gün içinde il dernekler müdürlüğü
tarafından Bakanlığa gönderilir.
Tüzüğü incelemeden geçmemiş veya inceleme sırasında belirlenen
aykırılıkları veya noksanlıklarını tebligata rağmen gidermemiş
dernek veya federasyonlar, üst kuruluş kurucusu olamazlar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Genel Kurul Toplantıları
İlk genel kurul toplantısı
Madde 12- Kuruluş bildiriminde, tüzüğünde ve diğer belgelerinde
Kanuna aykırılık veya noksanlığın bulunmaması ya da Kanuna
aykırılık ve noksanlığın verilen süre içinde giderilmesi durumda,
keyfiyetin derneğe yazılı olarak bildirilmesinden itibaren
altı ay içinde derneğin ilk genel kurul toplantısını yapması
ve organlarını oluşturması zorunludur.
Genel kurul toplantıları
Madde 13- Genel kurul;
a) Dernek tüzüğünde belli edilen zamanlarda olağan,
b) Yönetim veya denetim kurulunun gerekli gördüğü hallerde
veya dernek üyelerinden beşte birinin yazılı isteği üzerine
otuz gün içinde olağanüstü toplanır.
Olağan genel kurul toplantılarının en geç üç yılda bir yapılması
zorunludur.
Genel kurul toplantıya yönetim kurulunca çağrılır.
ağrı usulü
Madde 14- Yönetim kurulu, dernek tüzüğüne göre genel kurula
katılma hakkı bulunan üyelerin listesini düzenler. Genel kurula
katılma hakkı bulunan üyeler, en az onbeş gün önceden, günü,
saati, yeri ve gündemi bir gazetede ilan edilmek veya yazılı
ya da elektronik posta ile bildirilmek suretiyle toplantıya
çağrılır. Bu çağrıda, çoğunluk sağlanamaması sebebiyle toplantı
yapılamazsa, ikinci toplantının hangi gün, saat ve yerde yapılacağı
da belirtilir. İlk toplantı ile ikinci toplantı arasındaki
süre yedi günden az, altmış günden fazla olamaz.
Toplantı, çoğunluk sağlanamaması sebebinin dışında başka
bir nedenle geri bırakılırsa, bu durum geri bırakma sebepleri
de belirtilmek suretiyle, ilk toplantı için yapılan çağrı
usulüne uygun olarak üyelere duyurulur. İkinci toplantının
geri bırakma tarihinden itibaren en geç altı ay içinde yapılması
zorunludur. Üyeler ikinci toplantıya, birinci fıkrada belirtilen
esaslara göre yeniden çağrılır.
Genel kurul toplantısı bir defadan fazla geri bırakılamaz.
Toplantı usulü
Madde 15- Genel kurula katılma hakkı bulunan üyelerin listesi
toplantı yerinde hazır bulundurulur. Toplantı yerine girecek
üyelerin resmi makamlarca verilmiş kimlik belgeleri, yönetim
kurulu üyeleri veya yönetim kurulunca görevlendirilecek görevliler
tarafından kontrol edilir. Üyeler, yönetim kurulunca düzenlenen
listedeki adları karşısına imza koyarak toplantı yerine girerler.
Kimlik belgesini göstermeyenler, belirtilen listeyi imzalamayanlar
ile genel kurula katılma hakkı bulunmayan üyeler toplantı
yerine alınmaz. Bu kişiler ve dernek üyesi olmayanlar, ayrı
bir bölümde genel kurul toplantısını izleyebilirler.
Toplantı yeter sayısı sağlanmışsa durum bir tutanakla tespit
edilir ve toplantı yönetim kurulu başkanı veya görevlendireceği
yönetim kurulu üyelerinden biri tarafından açılır. Toplantı
yeter sayısı sağlanamaması halinde de yönetim kurulunca bir
tutanak düzenlenir.
Açılıştan sonra, toplantıyı yönetmek üzere bir başkan ve
yeteri kadar başkan vekili ile yazman seçilerek divan heyeti
oluşturulur.
Dernek organlarının seçimi için yapılacak oylamalarda, oy
kullanan üyelerin divan heyetine kimliklerini göstermeleri
ve hazırun listesindeki isimlerinin karşılarını imzalamaları
zorunludur.
Toplantının yönetimi ve güvenliğinin sağlanması divan başkanına
aittir. Genel kurul, gündemdeki konuların görüşülerek karara
bağlanmasıyla sonuçlandırılır. Genel kurulda her üyenin bir
oy hakkı vardır; üye oyunu şahsen kullanmak zorundadır.
Toplantıda görüşülen konular ve alınan kararlar bir tutanağa
yazılır ve divan başkanı ile yazmanlar tarafından birlikte
imzalanır. Toplantı sonunda, tutanak ve diğer belgeler yönetim
kurulu başkanına teslim edilir. Yönetim kurulu başkanı bu
belgelerin korunmasından ve yeni seçilen yönetim kuruluna
yedi gün içinde teslim etmekten sorumludur.
Mahkemece kayyım atanması veya Medeni Kanunun 75 inci maddesinin
ikinci fıkrasına göre görevlendirilme yapılması halinde, bu
maddede yönetim kurulana verilen görevler bu kişiler tarafından
yerine getirilir.
Şube genel kurul toplantıları
Madde 16- Şubeler, olağan genel kurul toplantılarını, merkez
olağan genel kurulu toplantısından en az iki ay önce tamamlamak
ve genel kurul sonuç bildiriminin bir örneğini toplantının
yapıldığı tarihi izleyen otuz gün içinde mülki idare amirliğine
ve genel merkezlerine bildirmek zorundadırlar.
Genel kurul sonuç bildirimi
Madde 17- Olağan veya olağanüstü genel kurul toplantılarını
izleyen otuz gün içinde, yönetim ve denetim kurulları ile
diğer organlara seçilen asıl ve yedek üyeleri içeren Genel
Kurul Sonuç Bildirimi (EK- 3) ve ekleri yönetim kurulu başkanı
tarafından mülki idare amirliğine bildirilir:
a) Divan başkanı, başkan yardımcıları ve yazman tarafından
imzalanmış genel kurul toplantı tutanağı örneği,
b) Tüzük değişikliği yapılmışsa, tüzüğün değişen maddelerinin
yeni ve eski şekli ile dernek tüzüğünün son şeklinin her sayfası
yönetim kurulunca imzalanmış örneği.
Genel kurul sonuç bildirimi ve ekleri, büyükşehir belediyesi
sınırları içinde kalan ilçeler hariç diğer ilçelerde bulunan
dernekler tarafından iki suret olarak verilir.
Genel kurul sonuç bildirimleri, dernek yönetim kurulu tarafından
yetki verilen bir yönetim kurulu üyesi tarafından da yapılabilir.
Bildirimin yapılmamasından yönetim kurulu başkanı sorumludur.
Sandığı bulunan dernekler, sandıklarına ait genel kurul sonuç
bildirimi ve eklerini bu maddede belirtilen usulde mülki idare
amirliğine bildirirler.
Genel kurul sonuç bildirimi ve eklerinin mevzuata uygunluğu
dernekler birimlerince incelenir. Varsa, eksiklerin veya hataların
giderilmesi ilgili derneklerden istenir. Eksiklik ve hataların
giderilmemesi veya konusu suç teşkil eden fiillerin tespit
edilmesi halinde gerekli yasal işlem yapılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yurtdışından Yardım Alma
Bildirim yükümlülüğü
Madde 18- Dernek veya vakıflar, mülki idare amirliğine önceden
bildirimde bulunmak şartıyla yurt dışındaki kişi, kurum ve
kuruluşlardan ayni ve nakdi yardım alabilirler. Nakdi yardımların
bankalar aracılığıyla alınması ve kullanılmadan önce bildirim
şartının yerine getirilmesi zorunludur.
Başvuru
Madde 19- Yurtdışından yardım alacak olan dernek veya vakıflar
(EK- 4) ’te belirtilen Yurtdışından Yardım Alma Bildirimini
iki nüsha olarak doldurup mülki idare amirliğine bildirimde
bulunurlar.
Bildirimin mülki idare amirliği tarafından onaylı bir örneği
ilgili bankaya verilmek üzere başvuru sahibine verilir.
Başvuru formu ekinde bulunacak belgeler ve bakanlığa bildirim
Madde 20- Başvuru formu ekinde, yetkili organın karar örneği,
varsa bu konuda düzenlenen protokol, sözleşme ve benzeri belgeler
ile yardımın aktarıldığı hesaba ilişkin dekont, ekstre ve
benzeri belgenin bir örneği de eklenir.
Alınan bildirim ve eklerin birer adedi yedi gün içinde Bakanlığa
gönderilir. Yurt dışından yardım alan vakıflara ait bildirimin
bir örneği, ayrıca bilgi için Vakıflar Genel Müdürlüğüne gönderilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Uluslararası Faaliyetler
Türkiye’de kurulu vakıfların yurt dışı faaliyetleri
Madde 21- Türkiye’de kurulan vakıflar amaçları doğrultusunda
uluslararası faaliyette bulunabilmek için (EK- 5)’de belirtilen
Türkiye’de Kurulu Vakıfların Yurtdışında Faaliyette Bulunma
İzin Başvuru Formunu dört nüsha olarak merkezlerinin bulunduğu
valiliğe verirler. Valilik, formu incelenmek üzere il dernekler
müdürlüğüne havale eder. Form alındıktan sonra, varsa eksiklikleri
tamamlattırılır.
Alınan belgelerin üçer adedi valilik görüşleri ile birlikte
gereği için yedi gün içinde Bakanlığa gönderilir.
Dışişleri Bakanlığının konu ile ilgili görüşü alındıktan
sonra, Bakanlıkça gerekli değerlendirme yapılır. Sonuç, ilgili
valiliğe bildirilir ve valilik tarafından başvuru sahiplerine
on gün içinde bilgi verilir.
Yabancı vakıfların izin alma yükümlülüğü
Madde 22- Yabancı vakıflar, uluslararası alanda işbirliği
yapılmasında yarar görülen hallerde, karşılıklı olmak koşulu
ile Dışişleri Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle, Bakanlığın
izniyle Türkiye’de doğrudan faaliyette bulunabilir, temsilcilik
kurabilir, şube açabilir, üst kuruluşlar kurabilir, kurulmuş
üst kuruluşlara katılabilir veya kurulmuş vakıflarla işbirliği
yapabilirler.
Bu vakıflar, Medeni Kanun hükümlerine göre kurulan vakıflar
hakkında uygulanan mevzuata tabidir.
Yabancı vakıfların başvurusu
Madde 23- Yabancı vakıflar, temsilcilik kurma, şube açma,
üst kuruluş kurma, kurulan üst kuruluşlara katılma, kurulmuş
vakıflarla işbirliği yapma ve Türkiye’de doğrudan gerçekleştirmek
istedikleri diğer faaliyetleriyle ilgili başvurularını Bakanlığa
(EK- 6)’da belirtilen Yabancı Tüzel Kişilerin Türkiye’de Faaliyette
Bulanabilmelerine İlişkin Başvuru Formu ve eklerini dört nüsha
vererek yaparlar. Ayrıca, temsilcilik kurma veya şube açma
başvurularında (EK- 7)’de bulunan örnek statüdeki bilgileri
ihtiva eden ana statünün de verilmesi zorunludur.
İşbirliği yapma başvurusu, yabancı vakıf adına ülkemizde
işbirliği yapılacak vakıf tarafından da gerçekleştirebilir.
Başvuru, Bakanlığa doğrudan yapılabileceği gibi posta aracılığıyla
da yapılabilir.
Yabancı vakıfların Türkiye’deki faaliyetleri ile ilgili olarak
yeni başvurularında, daha önce verilen ve geçerliliğini koruyan
belgeler bir daha istenmez.
Yabancı vakıf başvurularının incelenmesi ve izin
Madde 24- Yabancı vakıfların Türkiye’deki faaliyetleriyle
ilgili başvuru formu ve ekleri Bakanlıkça incelenir ve varsa
eksiklikleri tamamlatılır.
Dışişleri Bakanlığının konu ile ilgili görüşü alındıktan
sonra, Bakanlıkça gerekli değerlendirme yapılır ve değerlendirmenin
olumlu olması halinde, iznin türü, kapsamı ve süresi de kararda
belirtilir. Temsilcilik ve şube açma, üst kuruluş kurma veya
üst kuruluşlara katılma durumlarında izin süresiz verilir.
Başvuru sonuçlandıktan sonra, başvuru sahibine ve form ve
ekleri ile birlikte de ilgili valiliğe on gün içinde bildirilir.
Süreli izinler azami beş yıldır. Ancak, Bakanlık sürenin
yetersiz olması halinde bu süreyi uzatabilir. Süre uzatımı
talebi, sürenin dolmasından en az üç ay önce ve gerekçeli
bir yazı ile yapılır. Süre uzatımının değerlendirilmesi ve
sonuç için yukarıda belirtilen usul uygulanır.
Yabancı vakıfların yıllık raporları
Madde 25- Ülkemizde faaliyetlerine izin verilen yabancı vakıflar,
her yıl sonu itibariyle yaptıkları harcama gerektiren faaliyetleriyle
ilgili (EK- 8)’de belirtilen Türkiye’de Temsilcilik Açmasına
İzin Verilen Yabancı Vakıf, Dernek ve Kar Amacı Gütmeyen Kuruluşların
Vereceği Faaliyet Bildiriminin iki nüshasını merkezlerinin
bulunduğu yerin valiliğine takip eden yılın şubat ayı sonuna
kadar verirler. Bu form ve eklerinin bir nüshası valiliklerce
Bakanlığa gönderilir.
Türkiye’de doğrudan uluslararası faaliyette bulunmalarına
izin verilen yabancı vakıflar ise belirtilen nitelikteki formlarını,
her yılın ilk iki ayı içinde, eğer faaliyet bir yıldan az
süreli ise faaliyet sonunda,Türkçe olarak Bakanlığa verirler.
Ayrıca, bu vakıflar Türkiye’deki her türlü faaliyetlerine
ilişkin yazılı ve görsel yayınların ikişer nüshasını Bakanlığa
gönderirler.
Yabancı derneklerin izin alma yükümlülüğü
Madde 26- Yabancı ülkelerde kurulmuş dernekler, Dışişleri
Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle, Bakanlığın izniyle
Türkiye’de doğrudan faaliyette veya işbirliğinde bulunabilir,
temsilcilik veya şube açabilir, dernek veya üst kuruluş kurabilir
veya kurulmuş dernek veya üst kuruluşlara katılabilirler.
Yabancı dernekler, Türkiye’deki faaliyetlerinde derneklerin
tabi olduğu mevzuat hükümlerine tabidir.
Yabancı derneklerin başvurusu
Madde 27- Yabancı dernekler, işbirliği yapma, temsilcilik
veya şube açma, dernek veya üst kuruluş kurma, kurulan dernek
veya üst kuruluşlara katılma ve Türkiye’de doğrudan faaliyette
bulunma ile ilgili başvurularını Bakanlığa (EK-6) ’da belirtilen
form ve eklerini dört nüsha vererek yaparlar. Ayrıca, temsilcilik
açma başvurularında (EK- 9)’da bulunan örnek statüdeki bilgileri
ihtiva eden temsilcilik ana statüsünün; şube açma başvurularında
ise Kanunun 4 üncü maddesinde
MADDE 4. — Her derneğin bir tüzüğü bulunur. Bu tüzükte aşağıda
gösterilen hususların belirtilmesi zorunludur:
a) Derneğin adı ve merkezi.
b) Derneğin amacı ve bu amacı gerçekleştirmek için dernekçe
sürdürülecek çalışma konuları ve çalışma biçimleri ile faaliyet
alanı.
c) Derneğe üye olma ve üyelikten çıkmanın şart ve şekilleri.
d) Genel kurulun toplanma şekli ve zamanı.
e) Genel kurulun görevleri, yetkileri, oy kullanma ve karar
alma usul ve şekilleri.
f) Yönetim ve denetim kurullarının görev ve yetkileri, ne
suretle seçileceği, asıl ve yedek üye sayısı.
g) Derneğin şubesinin bulunup bulunmayacağı, bulunacak ise
şubelerin nasıl kurulacağı, görev ve yetkileri ile dernek
genel kurulunda nasıl temsil edileceği.
h) Üyelerin ödeyecekleri giriş ve yıllık aidat miktarının
belirlenme şekli.
ı) Derneğin borçlanma usulleri.
j) Derneğin iç denetim şekilleri.
k) Tüzüğün ne şekilde değiştirileceği.
l) Derneğin feshi halinde mal varlığının tasfiye şekli. belirtilen
konuları ihtiva eden tüzüğün de verilmesi zorunludur.
İşbirliği yapma başvuruları, yabancı dernek adına ülkemizde
işbirliği yapılacak dernek tarafından da gerçekleştirebilir.
Başvurular, Bakanlığa doğrudan yapılabileceği gibi posta aracılığıyla
da yapılabilir.
Yabancı derneklerin Türkiye’deki faaliyetleri çerçevesinde
daha önce verilmiş izinlerle ilgili olarak istenen belgelerin
verilmesi gerektiğinde, yeni izin başvurusunda geçerliliğini
koruyan belgeler istenmez.
Yabancı dernek başvurularının incelenmesi ve izin
Madde 28- Yabancı derneklerin Türkiye’deki faaliyetleriyle
ilgili başvuru formu ve ekleri Bakanlıkça incelenir, varsa
eksiklikleri tamamlatılır.
Dışişleri Bakanlığının konu ile ilgili görüşü alındıktan
sonra, Bakanlıkça gerekli değerlendirme yapılır ve değerlendirmenin
olumlu olması halinde, iznin türü, kapsamı ve süresi de kararda
belirtilir. Temsilcilik ve şube açma, dernek kurma veya derneklere
üye olma, üst kuruluş kurma veya üst kuruluşlara katılma durumlarında
izin süresiz verilir. Başvuru sonuçlandığında, başvuru sahibine
ve form ve ekleri ile birlikte de ilgili valiliğe on gün içinde
bildirilir.
Süreli izinler azami beş yıldır. Ancak, Bakanlık sürenin
yetersiz olması halinde bu süreyi uzatabilir. Süre uzatımı
talebi, sürenin dolmasından en az üç ay önce ve gerekçeli
bir yazı ile yapılır. Süre uzatımının değerlendirilmesi ve
sonuç için yukarıda belirtilen usul uygulanır.
Yabancı derneklerin yıllık raporları
Madde 29- Ülkemizde faaliyetlerine izin verilen yabancı dernekler,
her yıl sonu itibariyle yaptıkları harcama gerektiren faaliyetlerle
ilgili yıllık olarak hazırlayacakları (EK- 8)’de belirtilen
Türkiye’de Temsilcilik Açmasına İzin Verilen Yabancı Vakıf,
Dernek ve Kar Amacı Gütmeyen Kuruluşların Vereceği Faaliyet
Bildirimin iki nüshasını merkezlerinin bulunduğu yerin valiliğine
takip eden yılın ilk iki ayı içinde verirler. Bu form ve eklerinin
bir nüshası valiliklerce Bakanlığa gönderilir. Türkiye’de
doğrudan uluslararası faaliyette bulunmalarına izin verilen
yabancı dernekler ise belirtilen nitelikteki formlarını, her
yılın ilk iki ayı içinde, eğer faaliyet bir yıldan az süreli
ise faaliyet sonunda, Türkçe olarak Bakanlığa verirler.
Ayrıca, bu dernekler Türkiye’deki her türlü faaliyetlerine
ilişkin yazılı ve görsel yayınların ikişer nüshasını Bakanlığa
gönderirler.
Kar amacı gütmeyen kuruluşlara uygulanacak hükümler
Madde 30- Bu Yönetmelikte yabancı derneklere uygulanan hükümler,
yurtdışında kurulu dernek ve vakıf dışındaki kar amacı gütmeyen
kuruluşların ülkemizde yapacakları faaliyetler için de uygulanır.
ALTINCI BÖLÜM
Defterler ve Kayıtlar
Defter tutma esasları
Madde 31- Dernekler işletme hesabı esasına göre defter tutarlar.
Ancak, yıllık brüt gelirleri 2005 yılı için 500 Bin YTL’yi
aşan dernekler takip eden hesap döneminden başlayarak bilanço
esasına göre defter tutarlar.
İşletme hesabı esasına göre defter tutan dernekler, yukarıda
belirtilen hadde bağlı kalmaksızın yönetim kurulu kararı ile
bilanço esasına göre defter tutabilirler.
Bilanço esasına geçen dernekler, üst üste iki hesap döneminde
yukarıda belirtilen haddin altına düşerlerse, takip eden yıldan
itibaren işletme hesabı esasına dönebilirler.
Ticari işletmesi bulunan dernekler, ticari işletmeleri için,
ayrıca Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre defter tutarlar.
Tutulacak defterler
Madde 32- Dernekler aşağıda yazılı defterleri tutarlar.
a) İşletme hesabı esasında tutulacak defterler ve uyulacak
esaslar aşağıdaki gibidir:
1) Karar Defteri: Yönetim kurulu kararları tarih ve numara
sırasıyla bu deftere yazılır ve kararların altı toplantıya
katılan üyelerce imzalanır.
2) Üye Kayıt Defteri: Derneğe üye olarak girenlerin kimlik
bilgileri, derneğe giriş ve çıkış tarihleri bu deftere işlenir.
Üyelerin ödedikleri giriş ve yıllık aidat miktarları bu deftere
işlenebilir.
3) Evrak Kayıt Defteri: Gelen ve giden evraklar, tarih ve
sıra numarası ile bu deftere kaydedilir. Gelen evrakın asılları
ve giden evrakın kopyaları dosyalanır. Elektronik posta yoluyla
gelen veya giden evraklar çıktısı alınmak suretiyle saklanır.
4) Demirbaş Defteri: Derneğe ait demirbaşların edinme tarihi
ve şekli ile kullanıldıkları veya verildikleri yerler ve kullanım
sürelerini dolduranların kayıttan düşürülmesi bu deftere işlenir.
5) İşletme Hesabı Defteri: Dernek adına alınan gelirler ve
yapılan giderler açık ve düzenli olarak bu deftere işlenir.
6) Alındı Belgesi Kayıt Defteri (EK- 10): Alındı belgelerinin
seri ve sıra numaraları, bu belgeleri alan ve iade edelerin
adı, soyadı ve imzaları ile aldıkları ve iade ettikleri tarihler
bu deftere işlenir.
b) Bilanço esasında tutulacak defterler ve uyulacak esaslar
aşağıdaki gibidir:
1) (a) bendinin 1, 2, 3 ve 6 ncı alt bentlerinde kayıtlı
defterleri bilanço esasında defter tutan dernekler de tutarlar.
2) Yevmiye Defteri, Büyük Defter ve Envanter Defteri: Bu
defterlerin tutulma usulü ile kayıt şekli Vergi Usul Kanunu
ile bu Kanununun Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden
yayımlanan Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri esaslarına
göre yapılır.
Bu maddede sayılan ve derneklerce tutulması zorunlu olan
defterlerin dernekler biriminden veya noterden onaylı olması
zorunludur.
Kayıt usulü
Madde 33- Bu Yönetmeliğe göre tutulacak defter ve kayıtların
Türkçe olması zorunludur. Defterler mürekkepli kalemle yazılır.
Defterler bilgisayar ortamında da tutulabilir. Ancak form
veya sürekli form şeklinde tutulacak defterler, kullanılmaya
başlanmadan önce her bir sayfasına numara verilerek ve onaylatılarak
kullanılabilir. Onaylı sayfalar kullanıldıktan sonra defter
haline getirilerek muhafaza edilir.
Yevmiye defteri maddelerinde yapılan yanlışlar ancak muhasebe
kurallarına göre düzeltilebilir. Diğer defter ve kayıtlara
rakam ve yazılar yanlış yazıldığı takdirde düzeltmeler ancak
yanlış rakam ve yazı okunacak şekilde çizilmek, üst veya yan
tarafına veya ilgili bulunduğu hesaba doğrusu yazılmak suretiyle
yapılabilir. Yanlış rakam ve yazının çizilmesi halinde, bu
rakam ve yazıyı çizen tarafından paraflanır.
Defterlere geçirilen bir kayıt; kazımak, çizmek veya silmek
suretiyle okunamaz hale getirilemez.
Karar defterinin sayfa sonunda imza için bırakılan bölümü
hariç defterlerin satırları, çizilmeksizin boş bırakılamaz
ve atlanamaz. Ciltli defterlerde, defter sayfaları ciltten
koparılamaz. Tasdikli form veya sürekli form yapraklarının
sırası bozulamaz ve bunlar yırtılamaz.
Derneklere ait belgeler, kaydedildikleri defterdeki kayıt
sırasına uygun olarak numaralandırılır ve dosyalanarak saklanır.
Kayıt zamanı
Madde 34- İşlemler, defterlere günlük olarak kaydedilir.
Ancak, gelir ve gider kayıtları;
a) İşlemlerin, işin hacmine ve gereklerine uygun olarak muhasebe
düzeni ve güvenliğini bozmayacak bir süre içinde kaydedilmesi
şarttır. Bu gibi kayıtlar on günden fazla geciktirilmez.
b) Kayıtlarını devamlı olarak muhasebe fişleri ve bordro
gibi yetkili amirlerin imza ve parafını taşıyan belgelere
dayanarak tutan derneklerde, işlemlerin bunlara kaydedilmesi,
deftere işlenmesi hükmündedir. Ancak bu kayıtlar, işlemlerin
esas defterlere kırkbeş günden daha geç intikal ettirilmesine
imkan vermez. Dernek defterlerinin denetim amacıyla istenmesi
halinde, kırkbeş günlük sürenin dolması beklenmeden kayıtların
işlenmesi zorunludur.
Hesap dönemi
Madde 35- Derneklerde hesap dönemi bir takvim yılıdır. Hesap
dönemi 1 ocakta başlar ve 31 aralıkta sona erer. Yeni kurulan
derneklerde hesap dönemi kuruluş tarihinde başlar ve 31 aralıkta
sona erer.
Defterlerin tasdiki
Madde 36- Bu Yönetmelikte yazılı defterleri kullanacak dernekler,
bunları kullanmaya başlamadan önce il dernekler müdürlüğüne
veya notere tasdik ettirirler. Bu defterlerin kullanılmasına
sayfaları bitene kadar devam edilir ve defterlerin ara tasdiki
yapılmaz. Ancak, bilanço esasına göre tutulan defterler ile
form veya sürekli form yapraklı defterlerin, kullanılacağı
yıldan önce gelen son ayda, her yıl yeniden tasdik ettirilmesi
zorunludur.
Derneğin adı, kütük numarası, yerleşim yeri, defterin türü,
defterin kaç sayfadan ibaret olduğu, tasdik tarihi, tasdik
numarası, tasdiki yapan makamın resmi mühür ve imzasını içeren
tasdik şerhleri defterin ilk sayfasına yazılır veya (EK- 11)’de
belirtilen Tasdik Şerhi Formu doldurulup defterin ilk sayfasına
yapıştırılarak köşeleri tasdiki yapan makam tarafından mühürlenir.
Defterin son sayfası, defterin kaç sayfadan ibaret olduğu,
tasdik tarihi ve numarası belirtilerek tasdik makamı tarafından
mühürlenir ve imzalanır.
Defterlerin her sayfası sıra numarasıyla teselsül edip etmediği
kontrol edilerek mühürlenir.
Tasdik defteri
Madde 37- İl dernekler müdürlüğü, tasdikini yaptığı defterleri
Tasdik Defterine (EK- 12) kaydeder. Bu defter kullanılmaya
başlanılmadan önce, sayfalarının sıra numarasıyla teselsül
ettiğine bakılarak, bu sayfalar teker teker il dernekler müdürlüğünün
mühürü ile mühürlenir ve son sayfasına kaç sayfadan ibaret
olduğu ile onay tarihi belirtilerek, il dernekler müdürü tarafından
imzalanır. Bu defter, ayrıca bilgisayar ortamında da tutulur.
Gelir ve gider belgeleri
Madde 38- Dernek gelirleri alındı belgesi ile tahsil edilir.
Dernek gelirlerinin bankalar aracılığı ile tahsili halinde
banka tarafından düzenlenen dekont veya hesap özeti gibi belgeler
alındı belgesi yerine geçer.
Dernek giderleri ise fatura, perakende satış fişi, serbest
meslek makbuzu gibi harcama belgeleri ile yapılır. Ancak dernekler,
Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi kapsamında bulunan
ödemeleri için Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre gider pusulası,
bu kapsamda da bulunmayan ödemeleri için Gider Makbuzu (EK-
13) düzenlerler.
Dernekler tarafından kişi, kurum veya kuruluşlara yapılacak
bedelsiz mal ve hizmet teslimleri Ayni Yardım Teslim Belgesi
(EK- 14) ile yapılır. Kişi, kurum veya kuruluşlar tarafından
derneklere yapılacak bedelsiz mal ve hizmet teslimleri ise
Ayni Bağış Alındı Belgesi (EK- 15) ile kabul edilir.
Bu belgeler; EK-13, EK-14 ve EK-15’de gösterilen biçim ve
ebatta, müteselsil seri ve sıra numarası taşıyan, kendinden
karbonlu elli asıl ve elli koçan yaprağından meydana gelen
ciltler veya elektronik sistemler ve yazı makineleri aracılığıyla
yazdırılacak form veya sürekli form şeklinde, dernekler tarafından
bastırılır. Form veya sürekli form şeklinde bastırılacak belgelerin,
belirtilen nitelikte olması zorunludur.
Saklama süresi
Madde 39- Defterler hariç olmak üzere, dernekler tarafından
kullanılan alındı belgeleri, harcama belgeleri ve diğer belgeler
özel kanunlarda belirtilen süreler saklı kalmak üzere, kaydedildikleri
defterlerdeki sayı ve tarih düzenine uygun olarak 5 yıl süreyle
saklanır.
İşletme hesabı tablosu
Madde 40- İşletme hesabı esasına göre kayıt tutan dernekler
yıl sonlarında (31 aralık) (EK- 16)’da gösterilen biçimde
“İşletme Hesabı Tablosu” düzenlerler.
Bilanço esasına göre raporlama
Madde 41- Bilanço esasına göre defter tutan derneklerin yıl
sonlarında (31 aralık), Maliye Bakanlığınca yayımlanan Muhasebe
Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerini esas alarak bilanço ve
gelir tablosunu düzenlemeleri yeterlidir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Gelir ve Gider Usulü
Alındı belgelerinin biçimi
Madde 42- Dernek gelirlerinin tahsilinde kullanılacak Alındı
Belgeleri (EK- 17)’de gösterilen biçim ve ebatta yönetim kurulu
kararıyla bastırılır. Alındı belgeleri, müteselsil seri ve
sıra numarası taşıyan kendinden karbonlu elli asıl ve elli
koçan yaprağından meydana gelen ciltler veya elektronik sistemler
ve yazı makineleri aracılığıyla yazdırılan form veya sürekli
kayıt formu şeklinde tertip edilir. Form veya sürekli form
şeklinde bastırılacak alındı belgelerinin, belirtilen nitelikte
olması zorunludur. Alındı belgesi ciltlerinin koçan kısmı
iki suret olarak bastırılabilir. Ancak, koçan yaprağının bir
suretinin cilt koçanında, diğerinin ise muhasebe evrakları
arasında düzenli olarak saklanması zorunludur.
Alındı belgelerinin bastırılması ve kontrolü
Madde 43- Bastırılan alındı belgelerinin seri ve sıra numaraları
ile diğer baskı işlerinde kusur bulunup bulunmadığı, sayman
üyece kontrol edilir. Kontrolde hatalı olduğu ortaya çıkan
cilt veya formlar geri verilerek aynı miktarda yenisi bastırılır.
Alındı belgeleri, matbaadan sayman üye tarafından bir tutanak
ile teslim alınır.
Bastırılan alındı belgesi ciltleri veya elektronik sistemler
ve yazı makineleri aracılığıyla yazdırılması için bastırılan
formların adedi ile seri ve sıra numaralarının, onbeş gün
içinde basımevleri tarafından mülki idare amirliğine bildirilmesi
zorunludur.
Dernekler birimleri; basımevleri tarafından bildirilen alındı
belgeleri ile ilgili bilgileri kontrol eder ve ilgili dernek
ve basımevinin adını, alındı belgesi ciltlerinin adedini,
başlangıç ve bitiş numaraları ile seri numaralarını Alındı
Belgesi Ciltleri Takip Defterinin (EK- 18) bir satırına kaydeder.
Form veya sürekli form şeklinde bastırılan alındı belgeleri
de başlangıç ve bitiş numaraları elli asıl ve elli koçan yaprağını
ihtiva edecek şekilde gruplandırılarak yukarıda belirtilen
usule göre kaydedilir.
Alındı Belgesi Takip Defteri kullanılmaya başlanılmadan önce,
sayfalarının sıra numarasıyla teselsül ettiğine bakılarak,
bu sayfalar teker teker il dernekler müdürlüğünün mühürü ile
mühürlenir ve son sayfasına kaç sayfadan ibaret olduğu ile
onay tarihi belirtilerek, il dernekler müdürü tarafından imzalanır.
Bu defter, ayrıca bilgisayar ortamında da tutulur.
Alındı belgelerinin deftere kaydı
Madde 44- Dernek saymanınca teslim alınan alındı belgeleri
Alındı Belgesi Kayıt Defterine kaydedilir. Alındı belgelerinin,
eski ve yeni saymanlar arasında tutanakla devir teslimi yapılır.
Alındı belgesi ciltlerinin bastırıldıktan sonra tamamı, numarası
en küçük olan alındı belgesi cildinden başlamak üzere defterin
yalnızca başlangıç, bitiş ve serisi sütunları doldurularak,
her bir satırda bir alındı belgesi cildi gösterilecek şekilde
alt alta yazılmak suretiyle kaydedilir. Defterin diğer sütunları,
alındı belgesi ciltlerinin gelir tahsil edecek kişilere teslim
edilmesi veya teslim edilen alındı belgesi cildinin iade edilmesi
sırasında doldurulur.
Tamamı kullanılmadığı halde herhangi bir nedenle iade edilen
alındı belgelerinin kullanılmayan yaprakları tespit edilerek
sayman ve iade eden kişi tarafından tutanak altına alınır.
Bu şekilde iade edilen alındı belgesi ciltleri, gelir tahsil
edecek başka bir kişiye verilebilir veya yaprakları üzerine
büyük harflerle ve görünebilecek şekilde iptal yazılarak bir
daha kullanılmaz.
Form veya sürekli form şeklinde bastırılan alındı belgeleri
de başlangıç ve bitiş numaraları elli asıl ve elli koçan yaprağını
ihtiva edecek şekilde gruplandırılarak yukarıda belirtilen
usule göre kaydedilir ve kullanılır.
Alındı belgelerinden kaybolan veya çalınanlar bir tutanak
ile tespit edilir ve en kısa sürede dernekler birimlerine
bildirilir. Gerekli işlemlerin yapılması için durum, dernekler
birimleri tarafından Cumhuriyet başsavcılıklarına intikal
ettirilir.
Alındı belgelerinin kullanımı
Madde 45- Alındı belgeleri, gelir tahsil etme görev ve yetkisine
sahip bulunanlara, sayman üyelerce imza karşılığı verilir
ve kullanıldıktan sonra imza karşılığı geri alınır. Bu işlemler
Alındı Belgesi Kayıt Defterinde gösterilir.
Alındı belgeleri, sabit boyalı sert veya sivri uçlu tükenmez
kalemle okunaklı bir biçimde silintisiz ve kazıntısız olarak
doldurulur. Ödemede bulunana asıl yaprak koparılarak verilir,
koçan kısmı ciltte bırakılır. Düzenleme sırasında hata yapılırsa,
hatalı belge yaprağı ödemede bulunana verilmez. Asıl ve koçan
yaprakların üzerine “İPTAL” ibaresi yazılıp her ikisi koparılmadan
ciltte bırakılır.
Form şeklinde bastırılan alındı belgeleri, elektronik sistemler
aracılığıyla doldurulduktan sonra aslı ödemede bulunana verilir;
sureti dosyasında muhafaza edilir.
Yetki belgesi
Madde 46- Dernek adına gelir tahsil edecek kişi veya kişiler,
yetki süresi de belirtilmek suretiyle, yönetim kurulu kararı
ile tespit edilir. Gelir tahsil edecek kişilerin açık kimliği,
imzası ve fotoğraflarını ihtiva eden Yetki Belgesi (EK- 19)
dernek tarafından üç nüsha olarak düzenlenerek, dernek yönetim
kurulu başkanınca onaylanır. Yetki belgelerinin birer sureti
dernekler birimlerine verilir.
Dernek adına gelir tahsil edecek kişiler, ancak adlarına
düzenlenen yetki belgelerinin bir suretinin dernekler birimine
verilmesinden itibaren gelir tahsil etmeye başlayabilirler.
Dernekler birimlerince kendilerine verilen her bir yetki belgesi
için otomatik sıra numarası verilir.
Yetki belgelerinin süresi, yönetim kurullarının görev süresi
ile sınırlıdır. Yeni seçilen yönetim kurullarının, yetki belgelerini
birinci fıkra esaslarına göre yenilemesi zorunludur. Yetki
belgesinin süresinin bitmesi veya adına yetki belgesi düzenlenen
kişinin görevinden ayrılması, ölümü, işine veya görevine son
verilmesi, derneğin kendiliğinden dağıldığının tespit edilmesi
veya fesih edilmesi gibi hallerde, verilmiş olan yetki belgelerinin
dernek yönetim kuruluna bir hafta içinde teslimi zorunludur.
Ayrıca, gelir toplama yetkisi yönetim kurulu kararı ile her
zaman iptal edilebilir. Yetki belgesi ile ilgili değişiklikler
yönetim kurulu başkanınca, onbeş gün içerisinde dernekler
birimine bildirilir.
Gelirlerin teslim edilmesi
Madde 47- Dernek adına gelir tahsil etmekle yetkili olan
kişiler, tahsil ettikleri paraları otuz gün içerisinde dernek
saymanına teslim ederler veya derneğin banka hesabına yatırırlar.
Ancak, tahsilatı 2005 yılı için 1000.- YTL’yi geçenler, 30
otuz günlük süreyi beklemeksizin tahsil ettikleri parayı en
geç iki iş günü içinde dernek saymanına teslim ederler veya
derneğin banka hesabına yatırırlar.
Dernek kasasında bulundurulabilecek para miktarı, ihtiyaçlar
dikkate alınarak yönetim kurulunca belirlenir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Kamu Yararına Çalışan Derneklerden Sayılma
Kamu yararına çalışan dernek sayılma
Madde 48- Kamu yararına çalışan dernekler, Maliye Bakanlığının
ve varsa ilgili bakanlıkların görüşü üzerine, Bakanlığın teklifi
ve Bakanlar Kurulu kararıyla tespit edilir.
Kamu yararı için aranacak şartlar
Madde 49- Kamu yararına çalışan derneklerden sayılmak için
derneğin;
a) En az bir yıldan beri faaliyette bulunması,
b) Son bir yıl içindeki, 2005 yılı için belirlenen tutar
olan 50.000.-YTL’sını geçen alım ve satım işlemlerinin rekabet
koşullarına uygun yapılması,
c) Amacı ve gerçekleştirdiği faaliyetlerin, üyelerinin dışında
yerel veya ulusal düzeyde toplumun ihtiyaç ve sorunlarına
yönelik çözümler üretecek ve toplumsal gelişmeye katkı sağlayacak
nitelikte olması,
d) Yıl içinde elde ettiği gelirin en az yarısının bu amaçla
harcanması,
e) Sahip olduğu mal varlığının ve yıllık gelirinin tüzüğünde
belirtilen amacı gerçekleştirecek düzeyde olması gerekir.
Bu durum, Bakanlık dernekler denetçileri tarafından düzenlenen
rapor ile tespit ettirilebilir. Bu nitelikleri taşımadığı
tespit edilen dernekler, kamu yararı kararı için, bu tespitin
yapıldığı tarihten itibaren üç yıl geçmeden önce yeniden başvuramaz.
Başvuru ve istenen belgeler
Madde 50- Kamu yararına çalışan derneklerden sayılmak isteyen
dernekler, aşağıda belirtilen ekleri ile birlikte başvurularını
dörder suret olarak mülki idare amirliğine yaparlar.
a) İlgili dernekler müdürlüğünce onaylanmış dernek tüzüğü,
b) Dernek üyelerinin sayısının belirtildiği yazı,
c) Derneğin şubelerinin sayısı ve yerinin belirtildiği yazı,
d) Derneğin kamu yararı yönünden; faaliyeti, yaptığı hizmetler
ve gelecekte yapılması düşünülen işler hakkındaki raporu,
e) Son yıla ait mali bilanço ile gelir-gider tablosu veya
işletme hesabı tablosu,
f) Derneğin taşınır ve taşınmaz mallarının listesi,
g) Kamu yararına çalışan derneklerden sayılması için yönetim
kurulunun aldığı karar örneği.
Başvurunun değerlendirilmesi
Madde 51- Başvurularda alınan belgelerin üçer adedi oluşturulan
valilik görüşü ile birlikte bir ay içinde Bakanlığa gönderilir.
Valilik görüşünde derneğin amacının ve faaliyetlerinin topluma
yararlı sonuçlar verecek nitelikte ve ölçüde olup olmadığı
ve kamu yararına çalışan derneklerden sayılıp sayılamayacağı
açıkça belirtilir.
İlgili bakanlıkların ve Maliye Bakanlığının da görüşü alındıktan
sonra, Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulu kararı ile dernek,
kamu yararına çalışan derneklerden sayılır.
Kamu yararına çalışan derneklerden sayılmaya ilişkin karar
Bakanlıkça ilgili valiliğe bildirilir ve valilik tarafından
başvuru sahiplerine bilgi verilir. Başvurusu reddedilenler
buna ilişkin gerekçe ile birlikte ilgili valiliğe bildirilir
ve valilik tarafından başvuru sahiplerine bilgi verilir.
Kamu yararına çalışan dernek statüsünün kaybedilmesi
Madde 52- Kamu yararına çalışan derneklerin, denetimler sonunda
bu niteliklerini kaybettiği anlaşılırsa; Maliye Bakanlığının
ve varsa ilgili bakanlıkların görüşü alınarak, Bakanlığın
teklifi ve Bakanlar Kurulu kararıyla haklarında alınan kamu
yararına çalışan derneklerden sayılma kararı iptal edilir.
Sonuç, Bakanlıkça ilgili valiliğe bildirilir ve valilik tarafından
da ilgili derneğe bilgi verilir.
DOKUZUNCU BÖLÜM
İzinle Kullanılacak Kelimeler
İzin alma
Madde 53- Dernek adlarında; Türk, Türkiye, Milli, Cumhuriyet,
Atatürk, Mustafa Kemal kelimeleri ile bunların baş ve sonlarına
getirilen eklerle oluşturulan kelimeler, ilgili bakanlıkların
görüşü alınmak suretiyle Bakanlığın izni ile kullanılabilir.
İzin almak için başvuracak derneklerde aşağıdaki şartlar
aranır:
a) En az bir yıldan beri faaliyette bulunması,
b) Amacı ve bu amacı gerçekleştirmek için giriştiği faaliyetler
ve yaptığı hizmetler ile gelecekte yapılması düşünülen işlerin
topluma yararlı sonuçlar verecek nitelikte olması,
c) Aynı amaçlı dernekler arasında en çok üyeye sahip olması,
d) Bu konuda genel kurulunda karar almış olması.
Başvuru
Madde 54- İzin için başvuracak dernekler, aşağıda belirtilen
belgelerle birlikte başvurularını üçer suret olarak mülki
idare amirliğine yaparlar.
a) İlgili dernekler müdürlüğünce onaylanmış dernek tüzüğü,
b) Dernek üye listesi,
c) Derneğin faaliyetleri, yaptığı hizmetler ve gelecekte
yapılması düşünülen işler hakkında rapor,
d) İzne tabi kelimelerin kullanılması için genel kurulun
aldığı karar örneği.
İzin
Madde 55- İlgili valilik, taleple ilgili gerekli araştırmayı
yaptıktan sonra, valilik görüşünü de belirterek evrakın iki
nüshasını bir ay içinde Bakanlığa gönderir.
Bakanlık, gerekli incelemeyi yaparak, gerektiğinde ilgili
bakanlıkların da görüşünü aldıktan sonra başvuruyu karara
bağlar. Sonuç, Bakanlıkça ilgili valiliğe bildirilir ve valilik
tarafından da ilgili derneğe bilgi verilir.
ONUNCU BÖLÜM
Lokaller
Lokal
Madde 56- Lokal, dernek üyelerinin soysal ihtiyaçlarını karşılamak
üzere mülki idare amirinin izniyle açılan tesistir. Dernekler,
başka bir dernek, gerçek veya tüzel kişi ile ortaklaşa lokal
açmaz. Federasyon ve konfederasyonlar hariç, lokal açabilmesi
için derneğin en az bir yıldan beri faaliyette bulunması şarttır.
Çocuk dernekleri lokal açamaz.
Lokal açılamayacak yerler
Madde 57- Aşağıda belirtilen yerlerde lokal açılmasına izin
verilmez:
a) Silah fabrika ve imalathaneleri, patlayıcı, parlayıcı
ve yanıcı gibi tehlikeli maddeler üretilen, satılan, kullanılan
ve depolanan yerler ile gaz dolum tesislerinde,
b) Her türlü mabetlerde,
c) Okul öncesi eğitim, ilk ve orta öğretim resmi ve özel
okul binaları ile özel eğitime muhtaç bireylerin devam ettikleri
öğretim kurumlarına yüz metreden yakın mesafe içinde,
d) İlk ve orta öğretim öğrencilerinin devam ettiği kurs,
dershane ve bu öğrencilerin kaldığı öğrenci yurtlarının bulunduğu
binalarda,
e) İtfaiye, ambulans gibi müdahale ve yardım hizmetlerinin
kolaylıkla ulaşamayacağı yerlerde,
e) Binaların ortak kullanılan bağımsız bölümlerinde,
g) Genel güvenlik ve asayişin korunması yönünden sakıncalı
olan yerlerde,
h) Sabit veya seyyar olarak kullanılan kara, deniz, hava
ve her çeşit taşıma araçlarında.
Derneğin yerleşim yerinin bulunduğu binada dernek lokali
açılabilir. Ancak, dernek lokali olarak açılan yerin iç kapı
girişinin diğer bağımsız bölüm veya oda ve benzeri gibi bölümlerden
ayrı olması ve bunlara açılan kapılarının bulunmaması zorunludur.
Başvuru
Madde 58- İl merkezlerinde açılacak lokaller için valiliğe,
büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçeler dahil
olmak üzere diğer ilçelerde açılacak lokaller için kaymakamlığa
bir dilekçe ile başvurulur. Başvurulara aşağıda belirtilen
belgeler eklenir.
a) Lokal açılması konusunda alınmış yönetim kurulu kararının
örneği,
b) Lokal olarak açılacak yerin tapu senedi örneği, kiralık
ise kira kontratının örneği,
c) Ana gayrimenkulun tapu kayıtlarında mesken olarak görünen
yerler için kat maliklerinin oy birliği ile aldıkları kararın
örneği, mesken ve işyerinin birlikte yer aldığı binalarda
mesken sahiplerinin tamamının onayı ve işyeri sahiplerinin
oy çokluğu ile aldıkları kararın örneği, iş hanlarında ise
yönetim kurulu kararı örneği,
d) Derneklerin; belediye ve mücavir alanlar içinde açacakları
lokaller için yapı kullanma (iskan) izin belgesi, bu belgenin
bulunmadığı durumlarda ise ilgili belediyeden alınacak söz
konusu yerin lokal olarak kullanılmasında sakınca olmadığına
dair belge; bu alanlar dışındaki lokaller için bayındırlık
ve iskan müdürlüklerinden alınacak lokal olarak kullanılmasında
sakınca olmadığına dair belge.
Belgeleri eksik olan veya mevzuata uygun olmayan başvurular
değerlendirmeye alınmaz ve eksikliklerin tamamlanması için
otuz günlük ek süre tanınır. Bu süre sonunda eksikliklerin
tamamlanmaması halinde başvuru işlemden kaldırılır.
Lokal olarak açılan yerin yerleşim yerinin değiştirilmesi
halinde yukarıda sayılan işlemler tekrar edilir.
İzin
Madde 59- İl merkezlerinde açılacak lokallerin iş ve işlemleri
il dernekler müdürlüklerince, diğer ilçelerde açılacak lokallerin
iş ve işlemleri ilçe dernekler büro şefliklerince yürütülür.
Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçelerde ise
bu görevler, kaymakamlık yazı işleri müdürlüklerince yerine
getirilir. Lokal olarak açılacak yerin ve bulunduğu binanın
fenni ve yangın güvenliği ile toplum sağlığı ve çevre bakımından
belediyece, genel güvenlik ve asayişin korunması yönünden
kolluk kuvvetlerince incelenmesi istenir. Gerek görülen hallerde,
ayrıca ilgili diğer kurum ve kuruluşlardan inceleme yapılması
istenebilir.
Başvuru belgeleri ve inceleme sonuçları olumlu olan derneklere,
mülki idare amirince lokal açma ve işletme izni verilir. Lokal
açma ve işletme belgesinde çalışma şartları belirtir. İki
nüsha olarak düzenlenen Lokal Açma ve İşletme İzin Belgesinin
(EK- 20) bir örneği ilgili derneğe verilir; diğer örneği derneğin
il dernekler müdürlüğündeki dosyasında saklanır.
Lokalin hangi derneğe ait olduğunun belirtildiği en az 50x75
cm ebadında “……..Derneği Lokali” ibaresinin yazılı olduğu
levha ile en az 20x30 cm ebadında “Üye olmayan giremez” ibaresinin
yazılı olduğu levhanın, dışarıdan ilk bakışta görülebilecek
bir yere asılması zorunludur.
Lokal açma ve işletme belgesi düzenlendikten sonra onbeş
gün içinde dernekler birimlerince; kolluk amirliği, belediye,
alkollü içki kullanılmasına izin verilenler için tekel idaresi,
çevre müdürlükleri ile derneğin bağlı bulunduğu vergi dairesine
lokalin açıldığı bildirilir. Kolluk kuvvetleri bu bilgilere
istinaden izinsiz açılan lokalleri men eder.
Sorumlu müdür
Madde 60- Her dernek lokaline, yönetim kurulu kararıyla sorumlu
bir müdür tayin edilerek mülki idare amirine bildirilir. Sorumlu
müdür, dernek lokalinin mevzuata ve ruhsata uygun olarak işletilmesinden
sorumludur. Sorumlu müdür değişikliği, onbeş gün içinde mülki
idare amirliğine bildirilir.
Lokal müdürü yönetim kurulu kararıyla ücretli veya fahri
olarak görevlendirilir. Bunların dernek üyesi olması şart
değildir. Lokalin işletmesi, dernek tarafından görevlendirilen
bir lokal müdürünün sorumluluğunda müstecire de yaptırılabilir.
Alkollü içki kullanılması
Madde 61- Dernek lokallerinde alkollü içki kullanılması mülki
idare amirinin iznine bağlıdır. Ancak, alkollü içki izni verilebilmesi
için dernek lokalinin içkili yer bölgesi içinde bulunması
ve içki satış belgesi alınması zorunludur.
Gençlik, spor veya gençlik ve spor kulüplerinin sosyal amaçlı
tesisleri ile lokallerinde alkollü içki kullanılmasına izin
verilmez.
Alkollü içki kullanılmasına izin verilen lokallerde içki
servisi, ancak izin verilen lokal içinde yapılabilir. Lokalin
etrafında, yol kenarlarında veya yaya kaldırımlarında masa
konularak veya ayakta içki servisi yapılamaz.
Lokallerde çalışacak kişiler
Madde 62- Alkollü içki kullanılmasına izin verilen lokallerde
18 yaşından küçükler çalıştırılamaz. Lokallerde çalışanlar
için dernek yönetim kurulu başkanının imzasını taşıyan bir
kimlik belgesi düzenlenir. Çalışanlar lokalde bulundukları
sürece bu kimliği ilk bakışta görülebilecek şekilde üzerlerinde
taşımak zorundadırlar.
Lokal yönergesi
Madde 63- Dernek lokalleri, yönetim kurullarınca bu Yönetmelikte
belirtilen esas ve usullere uygun olarak hazırlanan yönergeye
göre işletilir. Lokal yönergesinde aşağıda gösterilen hususların
belirtilmesi zorunludur.
a) Lokalin çalışma şartları,
b) Lokal müdürünün görev ve yetkileri,
c) Dernek lokalinde yapılacak faaliyetler ve verilecek hizmetler,
d) Dernek üyelerinin ve misafirlerin lokalden yararlanma
şekilleri,
e) Lokalde alkollü içki kullanılıp kullanılmayacağı, kullanılacaksa
şart ve şekilleri,
f) Lokalin konferans, seminer, yemek, nişan, düğün ve benzeri
toplantılar için dernek üyelerine tahsis edilme şekil ve şartları.
Lokalden yararlanma
Madde 64- Lokalden yararlanacak üyelere, dernek üyeliğine
kabul kararının tarih ve sayısı ile dernek başkanının imzası
bulunan lokal kimlik kartı verilir. Üyeler lokalde bulundukları
sürece bu kimliği üzerlerinde taşımak ve denetimler sırasında
bu kartı göstermek zorundadırlar.
Lokale o derneğin üyesi olmayanlar giremez. Ancak, üyelerin
beraberindeki misafirleri lokallere kabul edilebilir. Misafirler
lokalde bulundukları sürece, misafir kartlarını ilk bakışta
görülecek şekilde üzerlerinde taşımak zorundadırlar.
Lokallerin denetimi
Madde 65- Mülki idare amiri, dernek lokallerinin, açma ve
işletme belgesinde belirtilen şartlara göre işletilip işletilmediğini
denetletebilir. Lokallerin denetimi, dernekler birimleri ve
kolluk kuvvetlerince birlikte yapılır. Lokal denetiminde önceden
bildirimde bulunma ve denetimin mesai saatleri içinde yapılması
şartı aranmaz.
Faaliyetten geçici olarak men etme
Madde 66- Kumar oynatıldığı, izinsiz içki kullanıldığı, umuma
açık yer durumuna geldiği veya lokal yönergesine aykırı hareket
edildiği tespit edilen lokaller, mülki idare amiri tarafından
otuz günü geçmemek üzere geçici süreyle faaliyetten men edilir.
Yukarıdaki fıkrada yazılı fiiller sebebiyle üç defa faaliyetten
men edilen lokallerin izin belgeleri, mülki idare amirince
iptal edilir.
Lokal açma ve çalışma izninin iptali
Madde 67- Yapılan denetimler neticesinde, uyuşturucu madde
imal edildiği, satıldığı, kullanıldığı veya bulundurulduğu;
6136 sayılı Kanuna aykırı silah bulundurulduğu veya satıldığı;
genel güvenliğe ve genel ahlaka aykırı faaliyetlerde bulunulduğu
tespit edilenlerin lokal açma ve işletme izin belgeleri mülki
idare amirince iptal edilir.
Ayrıca, konusu suç teşkil eden fiillerin işlenmesi durumunda,
soruşturma evrakı derhal Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir.
Faaliyetten men kararının uygulanması
Madde 68- Faaliyetten men kararı aşağıdaki esaslar çerçevesinde
yerine getirilir.
a) Karar, dernek yönetim kuruluna ve lokal müdürüne tebliğ
edilir kararın uygulanması için iki günden fazla olmamak üzere
süre verilir. Tebliğde dernek yönetim kurulu başkanı veya
görevlendirilecek yönetim kurulu üyesi ile lokal müdürünün,
mühürlemenin yapılacağı sırada hazır bulundurulması gerektiği
de belirtilir.
b) Lokalin kapalı olduğu süre içinde bozulabilecek mallar
ile kişilerin özel eşyalarının çıkarılmasına izin verilir.
c) Lokalin pencereleri ve diğer kapıları kapatılır ve lokalin
giriş kapıları mühürlenir.
d) Kararın uygulanmasına ilişkin düzenlenecek tutanakta,
faaliyetten men kararının tarihi, sebebi ve süresi ile kapatma
işlemenin tarih ve saati belirtilir ve hazır bulunanlar tarafından
imzalanır. Hazır bulunanların imzadan kaçınması halinde bu
durum tutanakta belirtilir.
Sürenin dolmasını müteakip faaliyetten men edilen lokalin
tekrar açılmasında da açılış tarihi ve saati yazılarak, açma
ve teslim tutanağı, dernek yönetim kurulu başkanı veya görevlendirilecek
yönetim kurulu üyesi ile lokal müdürü tarafından imzalanır.
Süresinden önce açılma
Madde 69- Faaliyetten men işlemine karşı açılan davanın idare
aleyhine sonuçlanması halinde; lokal bir tutanakla açılır.
Mülki idare amirleri faaliyetten geçici olarak men ettikleri
lokalleri mahkeme kararları dışında, süresinden önce açamazlar.
Geçici olarak faaliyetten men edildiği halde süresinden önce
açılan lokallerin açma ve işletme izinleri mülki idare amirince
iptal edilir.
İzinsiz açılan lokaller
Madde 70- İzinsiz olarak açılan veya izni iptal edildiği
halde işletilen veya geçici olarak faaliyetten men edildiği
halde süresinden önce açılan lokaller kolluk kuvvetlerince
kapatılır.
Uzaklığın ölçülmesi
Madde 71- Okul öncesi eğitim, ilk ve orta öğretim resmi ve
özel okul binaları ile özel eğitime muhtaç bireylerin devam
ettikleri kurumlar ile lokal açılmasına izin verilen yerlerin
aralarındaki uzaklığın ölçümünde, bina ve tesislerin varsa
bahçe kapıları, yoksa bina kapıları; kapıların birden fazla
olması durumunda ise en yakını esas alınır.
Yüz metre uzaklığın ölçümünde, mevcut cadde ve sokaklar üzerinden
yaya yolu kullanılarak, yaya kurallarına göre gidilebilecek
en kısa mesafe dikkate alınır. Bu tespitleri yapmaya dernekler
birimleri yetkilidir.
ONBİRİNCİ BÖLÜM
Sandık
Sandık kurma şartları
Madde 72- Dernekler; üyelerine kar payı dağıtmamak, gelir,
faiz veya başka adlarla üyelerine para aktarmamak şartıyla,
üyelerinin yiyecek, giyecek gibi zaruri ihtiyaç maddelerini
ve diğer mal ve hizmetlerle kısa vadeli kredi ihtiyaçlarını
sandık kurarak karşılayabilirler.
Derneklerin sandık kurabilmesi için;
a) Dernek tüzüğünde sandık kurulacağına dair açık hüküm bulunması,
b) Dernek genel kurulunca sandık kurulması için karar alınmış
olması
gerekir.
Sandık üyeliği
Madde 73- Dernekler tarafından kurulan sandıklara, ilgili
derneğin merkez ve şubelerine kayıtlı üyeler dışında üye kabul
edilmez. Sandıklara üye olmak isteğe bağlıdır.
Sandık üyeliğine kabul, sandık yönetim kurulu kararı ile
olur.
Sandık yönergesi
Madde 74- Her sandığın, dernek yönetim kurulunca hazırlanıp
genel kurulca kabul edilen bir sandık yönergesi bulunur. Bu
yönetmelikte aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur.
a) Sandığın adı,
b) Sandığın çalışma konuları,
c) Üye olma, üyelikten çıkma ve çıkarılmanın şartları,
d) Sandık genel kurulunun kuruluş şekli, toplanma zamanı,
görev ve yetkileri,
e) Sandık yönetim kurulunun asıl ve yedek üye sayısı, nasıl
seçileceği, görev ve yetkileri,
f) Sandık denetim kurulunun asıl ve yedek üye sayısı, nasıl
seçileceği, görev ve yetkileri,
g) Üyelerden alınacak giriş aidatı ile üyelik aidatının belirlenme
ve tahsilat şekli,
h) Sandıkça oluşturulacak fonlar, bu fonlara katılma şartları,
fonlardan yararlanma esasları, fonlardan yapılacak yardımların
miktarı ve oranları,
ı) Üyelerin sandıktan çıkması veya çıkarılmasının şartları,
j) Fonlarda biriken para ve hakların tasfiyesi ve geri verilmesi
esas ve usulleri,
k) Fonlarda biriken paraların değerlendirilme esas ve usulleri,
işletilecek paralardan elde edilecek faiz, kâr, temettü ve
diğer değerlerin, kullanımına dair esaslar,
l) Mikrokredi ve diğer borç para verme esas ve usulleri,
m) Sandığın dağıtılmasına karar verilmesi durumunda, mal
varlığının tasfiye esasları.
Mikrokredi ve diğer borç para alacaklardan istenecek hizmet
bedeli veya faiz oranları yönetim kurulu kararı ile belirlenir.
Sandığın faaliyete geçmesi
Madde 75- Dernek genel kurulunca kabul edilen sandık yönergesinin
yönetim kurulu üyelerince her sayfası imzalanmış bir sureti,
genel kurul toplantısını izleyen otuz gün içinde dernek başkanı
tarafından mülki idare amirliğine verilir.
Sandık yönergesinin mülki idare amirliğine bildirilmesinden
itibaren altı ay içinde sandık genel kurulunun toplanması
ve sandık organlarının oluşturulması zorunludur. Sandık organlarının
oluşturulmasına kadar, sandık işlemlerini yürütmeye dernek
yönetim kurulu yetkilidir. Sandığın ilk genel kurulu, dernek
yönetim kurulunun çağrısı üzerine toplanır.
Sandık organları
Madde 76- Her sandıkta;
a) Genel kurul,
b) Yönetim kurulu,
c) Denetim kurulu,
oluşturulması zorunludur.
Sandık yönetim ve denetim kurullarının asıl ve yedek üye
sayısı üçten az olamaz. Sandık yönetim ve denetim kurulları
sandık üyeleri arasından seçilir.
Sandık genel kurulu
Madde 77- Sandık genel kurulu, genel kurula katılma hakkı
bulunan sandık üyelerinden oluşur. Üye sayısının çok olması
veya üyelerin farklı yerleşim yerlerinde bulunması halinde
genel kurulda nasıl temsil edilecekleri, sandık yönetmeliğinde
düzenlenir. Genel kurulun toplantıya çağrılması, toplantı
gündemi ve yeri, toplantı ve karar yeter sayısı ve kararların
üyelere duyurulması konularında, sandığın bağlı bulunduğu
dernek tüzüğünün bu konuları düzenleyen hükümleri uygulanır.
Sandıkların yasal durumu
Madde 78- Sandıklar, derneklerin bir yan kuruluşudur; Bunların
tüzel kişilikleri yoktur.
Sandık yönetim kurulu, dernek yönetim kurulunca verilecek
yetkiye dayanarak, sandıkla ilgili konularda mahkemeler ve
idare makamlarında sandığı temsil edebilir, sandığa izafeten
her türlü hukuki tasarrufta bulunabilir.
Sandığın malları
Madde 79- Sandığın bütün mal ve hakları dernek malı sayılır.
Taşınmazlar dernek adına tescil edilir, kullanma hakkı sandığa
devredilir.
Bu mallara karşı işlenen suçlar, dernek mallarına karşı işlenmiş
sayılır ve sandık mallarına karşı suç işleyenler dernek malına
karşı suç işleyenler gibi cezalandırılır.
Sandıkların denetimi
Madde 80- Sandığın bağlı olduğu derneğin genel kurulu, yönetim
kurulu veya denetim kurulu, sandığın denetimini her zaman
yapabilir. Dernek ve sandık denetim kurulları en az yılda
bir kez olmak üzere sandık hesap ve faaliyetlerinin denetimini
yapmakla görevli ve yetkilidir. Denetim sonuçları bir rapor
halinde sandık genel kurulu ve toplandığında dernek genel
kuruluna sunulur.
Sandıkların yönetim yerleri, satış yerleri, defterleri, hesap
ve işlemleri Bakanlık veya yetkili mülki idare amiri tarafından
her zaman denetlettirilebilir. Bu denetleme, görevlendirilecek
kolluk kuvvetleri mensupları dışındaki memur veya memurlar
aracılığıyla yaptırılır.
Denetleme sırasında, görevli memurlar tarafından istenecek
her türlü defter, belge ve işlemli yazıların, denetleyen kişilere
gösterilmesi ve talep halinde onaylı örneklerinin verilmesi
zorunludur.
Sandıkların gelirleri
Madde 81- Sandıkların gelirleri şunlardır:
a) Üyelerden bir defaya mahsus olmak üzere alınacak giriş
aidatı,
b) Üyelik aidatı,
c) İktisadi faaliyetlerden elde edilen karlar,
d) Üyelere verilen kredilerden alınacak hizmet bedeli veya
faiz gelerleri,
e) Bankaya yatırılan sandık paralarının faizleri,
f) Kime ve nereye ait olduğu bilinmeyen ve en az bir yıl
emanet hesabında tutulduktan sonra gelir kaydedilen paralar,
g) Yardım ve bağışlar,
h) Borçlanma,
ı) Diğer gelirler.
Sandıklarca tutulacak defterler
Madde 82- Sandıklar aşağıda yazılı defterleri tutmak zorundadır:
a) Karar defteri: Yönetim kurullarının kararları gün ve sayı
sırası ile bu deftere yazılır. Kararların altı toplantıya
katılan üyelerce imzalanır.
b) Üye kayıt defteri: Sandığa üye olarak girenlerin kimlikleri
ve giriş tarihleri bu deftere işlenir.
c) Evrak kayıt defteri: Sandık yönetimine ilişkin gelen ve
giden evrak, gün ve sayı sırasıyla bu deftere kaydedilir.
Gelen evrakın asılları ve giden evrakın kopyaları dosyalanır.
d) Demirbaş defteri: Sandığın demirbaş eşyası bu deftere,
alınış tarihleri ve değerleri belirtilerek yazılır.
e) Yevmiye defteri, büyük defter ve envanter defteri: sandık
adına alınan gelirler ve yapılan giderler ile envanter kayıtları,
açık ve düzenli olarak bu defterlere işlenir. Sandıklar bilanço
esasına göre defter tutarlar. Bu defterlerin tutulma usulü
ile kayıt şekli Vergi Usul Kanunu ile bu Kanununun Maliye
Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden yayımlanan Muhasebe
Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri esaslarına göre yapılır.
Bu maddede sayılan defterler ile sandıkça tutulması uygun
bulunan öteki defterlerin, dernekler birimi ya da noterlerce
onaylanması zorunludur.
Bu Yönetmeliğin altı ve yedinci bölümlerinde belirtilen diğer
esas ve usuller sandıklar için de uygulanır.
ONİKİNCİ BÖLÜM
Beyanname
Beyanname verme yükümlülüğü
Madde 83- Dernek yönetim kurulu başkanları, her takvim yılının
ilk dört ayı içinde bir önceki yıla ait Dernek Beyannamelerini
(EK- 21), mülki idare amirliğine vermekle yükümlüdürler. İl
merkezlerinde ve büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan
ilçelerde bulunan dernekler beyannamelerini bir adet, diğer
ilçe merkezinde bulunanlar ise iki adet olarak verirler.
Şubeler, mülki idare amirliğine verecekleri beyannamelerin
birer örneğini bağlı bulundukları derneğe de vermekle yükümlüdürler.
İlçelerde verilen bu beyannamelerden bir adedi alıkonularak,
diğerleri il dernekler müdürlüklerine gönderilir.
Temsilcilikler için ayrıca beyanname verilmez ancak, temsilciliklere
ilişkin her türlü bilgiler dernek beyannamesinde gösterilir.
Birlikler, beyannamelerini bu maddede belirtilen esas ve
usullere göre vermekle yükümlüdürler.
Dernekler beyannamesinde belirtilen sınıflamaların alt gruplarını
belirlemeye veya alt gruplarda değişiklik yapmaya Daire Başkanlığı
yetkilidir. Ancak, derneklerin amaç, faaliyet alanları ve
ekonomik faaliyetleri ile dernek üye, personel veya diğer
görevlilerinin meslekleri ve eğitim durumları sınıflamalarının
alt grupları; Birleşmiş Milletler Uluslararası Kar Amacı Olmayan
Kuruluşlar Sınıflaması, Avrupa Topluluğu Ekonomik Faaliyetlerin
İstatistiki Sınıflaması, Birleşmiş Milletler Uluslararası
Standart Meslek Sınıflaması ve Birleşmiş Milletler Uluslararası
Standart Eğitim Sınıflaması alt grupları göz önünde bulundurularak
düzenlenir.
Beyannamelerin incelenmesi
Madde 84- Beyannameler valiliklerce incelenir. Gerekli görülen
hallerde bu inceleme Bakanlıkça da yapılabilir. Beyannamelerde
eksiklik veya yanlışlıklar görülmesi halinde, ek bilgi ve
belgeler istenebilir ve bunlar tamamlattırılır. Beyannamelere
ilişkin istenen ek bilgi ve belgelerin verilmemesi, eksik
verilmesi veya verilen sürede tamamlanmaması hallerinde ilgili
dernek denetime tabi tutulabilir.
Beyannamelerin incelenmesi esnasında konusu suç oluşturan
hususların tespit edilmesi halinde, ilgili mülki idare amirliğince
durum Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilir. Beyannameler ile
ilgili olarak haklarında adli ve idari işlem yapılan dernekler,
Bakanlığa bildirilir.
ONÜCÜNCÜ BÖLÜM
Dernekler Kütüğü ve Tasfiye
Kütük defteri
Madde 85- Birlikler için Bakanlar Kurulu izninin ilgili valiliğe
iletilmesi, dernekler için tüzüğü ve kuruluş bildirimi ile
eklerinin mülki idare amirliğine verilmesini müteakip il dernekler
müdürlüklerindeki Dernek Kütük Defterlerine (EK- 22) kayıtları
yapılır. Dernek kütüğü il dernekler müdürlüğünde tutulur.
Defterlerde her birlik ve derneğe ayrı bir sayfa ayrılır ve
mevcut bilgiler defterdeki hanelerine işlenir.
Yabancı dernek ve yabancı vakıfların Türkiye’deki şube ve
temsilciliklerinin kaydı Bakanlıktaki ayrı bir kütük defterine
(EK- 22) yapılır. Her şube ve temsilciliğe ayrı bir sayfa
ayrılır ve mevcut bilgiler defterdeki hanelerine işlenir.
Derneğin türü, kurucuların tanımlaması ve tüzüğün incelenmesiyle
belirlenir. Kütük defterine kaydı gereken bilgilerin dernekler
birimine intikali üzerine, gecikmeksizin kaydı yapılır. Kütüğe
kaydı yapılan belgeler üzerine, kütüğe işlendiğine dair işaret
konur.
Kütük defterinin her sayfası mühürlenir ve son sayfasına
kaç sayfadan ibaret olduğu belirtilerek yetkili amir tarafından
imzalanır.
Dernek numaralandırma ilkeleri
Madde 86- Derneklerin kütük numaralandırma ilkeleri aşağıdaki
esaslara göre düzenlenir:
a) Bir derneğe verilen kütük numarası, başka bir derneğe
verilemez.
b) Bir dernek için Başkanlık ve il birimlerindeki kütükler,
aynı numaraları taşır.
c) Yapısına bakılmaksızın dernekler, aynı kütüğe sıra ile
kaydedilir.
d) Yabancı dernek ve yabancı vakıfların Türkiye’deki şube
ve temsilcilikleri ayrı bir kütüğe kaydedilir.
Dernek numaralandırması
Madde 87- Derneklere verilecek kütük numaraları, üç kısım
ve sekiz rakamdan oluşur. Bunlar sırasıyla;
a) Birinci kısmı meydana getiren ilk iki rakam, kurulduğu
ilin trafik numarasını,
b) İkinci kısmı meydana getiren ve (001)’den başlayan üç
rakam, kaydın yapıldığı defterin o ildeki sıra numarasını,
c) Üçüncü kısmı meydana getiren üç rakam ise, dernek ve benzerlerinin
o defterde kayıt edildiği sayfayı
gösterir.
Her defter, ilk yaprağının içinden başlamak ve karşılıklı
sayfalara aynı numara verilmek kaydıyla sayfaları (001)’den
(200)’e kadar numaralandırılır.
Yeni il kurulması halinde, alacağı isim ve trafik numarası
ne olursa olsun, kütük numarası takip eden sayılarla ifade
edilir.
Yabancı dernek ve yabancı vakıfların Türkiye’deki şube ve
temsilciliklerinin kütük numaralarının başına, yukarıdaki
esaslara ek olarak ait bulunduğu ülkenin uluslararası trafik
kodu konur.
Dernek kütük dosyası
Madde 88- Her dernek ve birlik için Daire Başkanlığında ve
dernekler birimlerinde bir dosya açılır. Derneklerin iş ve
işlemleri ile ilgili tüm belgeler bu dosyada saklanır. Açılan
her dosya üzerine kütük numarası ve adı üç cm ebadında rakam
ve harflerle yazılır.
Yabancı dernek ve yabancı vakıflar için yukarıdaki esaslara
uyulur.
Derneklerin amaç ve yapılarına göre sınıflandırılmasına ait
istatistiki bilgiler dernekler birimlerince düzenlenir.
Tasfiye
Madde 89- Derneklerin para, mal ve haklarının tasfiyesi aşağıda
belirtilen esaslara göre yapılır.
a) Tasfiyenin dernek tüzüğünde gösterilen esaslara göre yapılması:
Genel kurul kararı ile feshedilen veya kendiliğinden sona
erdiği tespit edilen derneğin para, mal ve haklarının tasfiyesi,
tüzüğünde gösterilen esaslara göre yapılır.
Bu derneklerin para, mal ve haklarının devri, son yönetim
kurulu üyelerinden oluşan tasfiye kurulunca yapılır. Bu işlemlere,
feshe ilişkin genel kurul kararının alındığı veya kendiliğinden
sona erme halinin kesinleştiği tarihten itibaren başlanır.
Tasfiye süresi içinde bütün işlemlerde dernek adında “tasfiye
halinde ……. Derneği” ibaresi kullanılır.
Tasfiye kurulu, önce derneğin hesaplarını inceler. İnceleme
esnasında derneğe ait defterler, alındı belgeleri, harcama
belgeleri, tapu ve banka kayıtları ile diğer belgelerinin
tespiti yapılarak varlık ve yükümlülükleri bir tutanağa bağlanır.
Tasfiye işlemeleri sırasında borçlu olduğu tespit edilen derneklerin
alacaklılarına çağrıda bulunulur ve varsa malları paraya çevrilerek
alacaklılara ödenir. Derneğin alacaklı olması durumunda borçlulardan
alacaklar tahsil edilir. Alacakların tahsil edilmesi ve borçların
ödenmesinden sonra kalan para ve mallar tüzükte belirtildiği
şekilde devredilir.
Bu derneklerin para, mal ve haklarının tasfiye ve intikal
işlemlerinin tamamlanmasını müteakip tasfiye kurulu tarafından
durumun yedi gün içinde bir yazı ile dernek merkezinin bulunduğu
yerin mülki idare amirliğine bildirilmesi ve bu yazıya tasfiye
tutanağının da eklenmesi zorunludur.
Tasfiyeye ilişkin tüm işlemler tasfiye tutanağında gösterilir
ve tasfiye işlemleri, mülki idare amirliklerince haklı bir
nedene dayanılarak verilen ek süreler hariç üç ay içinde tamamlanır.
Bu derneklerin defter ve belgelerini tasfiye kurulu sıfatıyla
son yönetim kurulu üyeleri saklamakla görevlidir. Bu görev,
bir yönetim kurulu üyesine de verilebilir. Bu defter ve belgelerin
saklanma süresi beş yıldır.
b) Tasfiyenin mahkeme kararı ile yapılması:
Tüzükte tasfiyenin ne şekilde yapılacağının genel kurul kararına
bırakıldığı hallerde, genel kurul tarafından bir karar alınmamış
veya genel kurul toplanamamış veya son yönetim kuruluna yapılan
tebligata rağmen tasfiye işlemleri yapılmamışsa, yahut dernek
mahkeme kararı ile feshedilmişse, derneğin bütün para, mal
ve hakları, mahkeme kararıyla bulunduğu ildeki amacına en
yakın ve kapatıldığı tarihte en fazla üyeye sahip derneğe
devredilir.
Bu derneklerin para, mal ve haklarının tasfiyesi mahkeme
kararında belirtilen esaslara göre yapılır ve tasfiyenin tamamlanmasını
müteakip, durum ilgili mülki idare amirliğine bildirilir.
Kütükten silme
Madde 90- Derneklerin tüzel kişiliklerinin herhangi bir nedenle
sona ermesi halinde, para, mal ve haklarının tasfiye ve intikal
işlemlerinin tamamlanmasını müteakip, yukarıdaki madde hükümlerine
göre tasfiye sonucunun bildirilmesi üzerine, bunların dernekler
kütüğündeki kayıtları merkezlerinin bulunduğu yer valiliğinin
onayı ile silinir, şubelerinin bulunduğu valiliklere ve Bakanlığa
da bilgi verilir.
Derneklerin merkezlerinin bulunduğu il dışındaki şubelerinin
kayıtları, şubenin bulunduğu yer valiliğinin onayı ile silinir,
dernek merkezinin bulunduğu il valiliğine ve Bakanlığa da
bilgi verilir.
Yabancı dernek ve yabancı vakıfların Türkiye’deki şube ve
temsilciliklerinin kütükten silinmesine ilişkin işlemler Daire
Başkanlığınca yerine getirilir.
ONDÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Genel Hükümler
Kamu kurum ve kuruluşları ile yürütülen ortak projeler
Madde 91- Derneklerin, görev alanlarına ilişkin konularda
kamu kurum ve kuruluşlarıyla işbirliği yapabilmesi, ortak
bir projenin yürütülmesi şeklinde olur. Ancak, 5072 sayılı
Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine
Dair Kanun hükümleri saklıdır. Projelerin, toplumun ihtiyaç
ve sorunlarına yönelik çözümler üretecek ve toplumsal gelişmeye
katkı sağlayacak nitelikte olması şarttır. Yapılacak protokol
çerçevesinde, projenin yürütülmesinden sorumlu olan, kamu
kurum ve kuruluşu ile derneğin eşit sayıda temsilcilerinden
oluşan ve tercihen koordinatörlüğünü dernek temsilcilerinden
birinin yaptığı bir proje yönetim grubu oluşturulur. Protokolde,
proje yönetim grubunda proje saymanı olarak dernek saymanının
yer alması zorunludur. Proje yönetim grubu, yapılan protokol
ve projenin örneğini (EK-23)’de gösterilen Proje Bildirimine
ekleyerek, protokol tarihini izleyen bir ay içinde projenin
tarafı olan dernek merkezinin bulunduğu yerin valiliğine vermekle
yükümlüdür.
Kamu kurum ve kuruluşları ile dernekler yürütecekleri ortak
projelerde kendi kanunlarında aksine hüküm bulunmadığı hallerde,
ortaklık anlaşması çerçevesinde, proje maliyetine sağlayacakları
nakdi katkıları ortak bir hesapta bloke ederler. Kamu kurum
ve kuruluşları projelere en fazla ayni veya nakdi yüzde elli
katkıda bulunabilirler. Kamu kurum ve kuruluşları proje süresini
geçmemek şartıyla, ortak projeye arsa tahsisinde bulunabilir.
Proje çerçevesinde yapılacak harcamaların bir bankada açılacak
ortak bir hesaptan yapılması, harcamaların belgelendirilmesi
ve bu belgelerin asıl suretlerinin dernekler ile ilgili kamu
kurum ve kuruluşunda saklanması zorunludur.
Bu şekilde yürütülen projelerin gerçekleşme durumu ve bu
projeler için yapılan harcamalar ilgili kamu kurum ve kuruluşu
tarafından denetlenebileceği gibi, mülki idare amirleri tarafından
da denetlenebilir.
Değişikliklerin bildirilmesi
Madde 92- Dernekler, yerleşim yerlerinde meydana gelen değişiklikleri
Yerleşim Yeri Değişiklik Bildirimini (EK-24); genel kurul
toplantıları dışında dernek organlarında meydana gelen değişiklikleri
Dernek Organlarındaki Değişiklik Bildirimini (EK-25) doldurmak
suretiyle, değişikliği izleyen otuz gün içinde mülki idare
amirliğine bildirmekle yükümlüdürler. Bu belgeler, büyükşehir
belediyesi sınırları içinde kalan ilçeler hariç diğer ilçelerde
bulunan dernekler tarafından iki suret olarak verilir.
Dernek tüzüklerinde yapılan değişiklikler de tüzük değişikliğinin
yapıldığı genel kurul toplantısını izleyen otuz gün içinde,
genel kurul sonuç bildirimi ekinde mülki idare amirliğine
bildirilir.
Taşınmazların bildirilmesi
Madde 93- Dernekler edindikleri taşınmazları tapuya tescilinden
itibaren otuzgün içinde (EK-26)’da gösterilen Taşınmaz Mal
Bildirimini doldurmak suretiyle mülki idare amirliğine bildirmekle
yükümlüdürler. Bu form, büyükşehir belediyesi sınırları içinde
kalan ilçeler hariç diğer ilçelerde bulunan dernekler tarafından
iki suret olarak verilir.
Platformlar
Madde 94- Dernekler, amaçları ile ilgisi bulunan ve kanunlarla
yasaklanmayan alanlarda, diğer dernek, vakıf, sendika ve benzeri
sivil toplum kuruluşlarıyla ortak bir amacı gerçekleştirmek
üzere platformlar oluşturabilirler. Platformların oluşturulabilmesi
için derneklerin yetkili organlarınca alınacak kararlarda,
derneği temsille görevlendirilecek kişi veya kişiler belirlenir.
Bir platformun faaliyete başlayabilmesi için, temsilciler
tarafından bir mutabakat tutanağı düzenlenir. Bu tutanakta,
platformun oluşturulma amacı, çalışmaların yürütüleceği yerleşim
yeri ile yönetim grubu üyeleri ve koordinatörünün isimleri
belirtilir.
Yurt açma
Madde 95- Derneklerin, tüzüklerinde gösterilen amaç ve çalışma
konularını gerçekleştirmek üzere, eğitim ve öğretim faaliyetleri
için yurt açmaları ve bu yurtların devri, nakli, kapatılması
ile bunların idaresi, işletilmesi ve denetlenmesi gibi konularda
3/11/2004 tarihli ve 2004/8106 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı
ile 3/12/2004 tarihli ve 25659 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe giren Özel Öğrenci Yurtları Yönetmeliğinin Dernekler
Kanununa ve bu Yönetmeliğe aykırı olmayan hükümleri uygulanır.
Dernekler, açacakları yurtlara ilişkin olarak Milli Eğitim
Bakanlığından ve valilikten almış oldukları yurt açma izin
belgelerinin birer suretini, bu izin belgesini aldıkları tarihten
itibaren onbeş gün içinde dernekler birimlerine vermek zorundadırlar.
Derneklerin açacakları lokalleri ve yurtları dışındaki tesisler
genel hükümlere tabidir.
İşlemlerin elektronik ortamda yapılması
Madde 96- Bilanço esasına göre defter tutan dernekler ile
kamu yararına çalışan dernekler, bu Yönetmelik çerçevesinde
vermekle yükümlü oldukları belgelerden (ekleri hariç); Genel
Kurul Sonuç Bildirimi (EK-3), Yurtdışından Yardım Alma Bildirimi
(EK-4) , Yetki Belgesi (EK-19) , Dernek Beyannamesi (EK-21),
Proje Bildirimi (EK-23), Yerleşim Yeri Değişiklik Bildirimi
(EK-24), Dernek Organlarındaki Değişiklik Bildirimi (EK-25)
ve Taşınmaz Mal Bildirimini (EK-26)Daire Başkanlığının web
sayfası üzerinden, kullanıcı adı ve şifresini kullanarak doldurmak
zorundadırlar.
Bu dernekler kullanıcı adı ve şifresini bu yönetmeliğin yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren en geç altı ay içerisinde alırlar.
Dernek yetkililerinin değişmesi durumunda bu değişiklik Daire
Başkanlığına bildirilir ve yeni şifre alınır.
Güvenlik açısından her kullanıcı için bir sayısal imzalama
modülü çalışacaktır. Bu modüle esas sayısal sertifikalar Daire
Başkanlığı tarafından kullanıcı adı ve şifre ile beraber dağıtılacaktır.
İsteyen dernekler, Daire Başkanlığının belirleyeceği standartlar
çerçevesinde kendi imkanları ile akıllı kart temin etmek suretiyle
kendi sayısal sertifikalarını akıllı kart üzerinde taşıyabileceklerdir.
Bu kartlara sayısal sertifikaları yazma yetkisi Daire Başkanlığındadır.
Belgeler ve işlemlerin elektronik ortamda güvenli bir şekilde
yapılması için hazırlanan altyapının (Sayısal Sertifika, Kullanıcı
Adı ve Şifre) güvenliğinin sorumluluğu derneğe aittir.
Ayrıca, bu dernekler birinci fıkrada sayılan belgelerin sistemden
alacakları birer çıktısını da süresi içerisinde bu Yönetmelikte
belirtilen ilgili mercilere elden verir veya posta ile gönderirler.
Elektronik ortama aktarılan bilgiler ile ilgili mercilere
verilen çıktılar aynı olmak zorundadır.
Daire Başkanlığı, faaliyetleri ile ilgili belgelerin asıllarını
veya mümkün olmadığı hallerde doğruluklarından şüphe edilmeyecek
kopyalarını ve yazıların makine ile alınmış suretlerini saklamak
zorundadır. Bu belgeler mikrofilm, mikrofiş şeklinde veya
elektronik, manyetik veya benzeri ortamlarda saklanır.
Elektronik veya bilgi işlem ortamında yapılanlar dahil her
türlü işlemlerin ve arşivlenen bilgilerin tespit ve tevsikinde
Daire Başkanlığının kayıtları esas alınır.
Daire Başkanlığı, internet ve her türlü elektronik bilgi
iletişim araç ve ortamı ile benzeri araçlar üzerinden bilgi
alışverişinin yapılmasına ilişkin koşulları belirlemek, Bakanlık
ve birinci fıkrada sayılan dernekler arasındaki ilişkiler
ile tarafların birbirlerine karşı olan hak ve yükümlülüklerini
düzenlemek için sözleşmeler yapabilir. Yapılan bu sözleşmeler
sonucunda her derneğe kullanıcı adı ve şifresi verilir.
Bu madde kapsamında bulunmayan derneklere Daire Başkanlığınca
iki yıl içerisinde kullanıcı adı ve şifre verilir. Bu dernekler,
kendi istekleriyle yukarıda sayılan işlemlerini bu maddede
belirtilen usullere uymak suretiyle elektronik ortamda da
yapabilirler.
Verilerin elektronik ortama kaydedilmesi
Madde 97- Bilanço esasına göre defter tutan dernekler ile
kamu yararına çalışan derneklerin verdikleri belgeler hariç
olmak üzere, bu Yönetmelik çerçevesinde mülki idare amirliğine
verilmesi zorunlu olan belgelerden Genel Kurul Sonuç Bildirimi
(EK-3), Yurtdışından Yardım Alma Bildirimi (EK-4) , Türkiye’de
Kurulu Vakıfların Yurt Dışı Faaliyette Bulunma İzin Başvuru
Formu (EK-5) , Yetki Belgesi (EK-19) , Dernek Beyannamesi
(EK-21) , Proje Bildirimi (EK-23) , Yerleşim Yeri Değişiklik
Bildirimi (EK-24), Dernek Organlarındaki Değişiklik Bildirimi
(EK-25) , Taşınmaz Mal Bildirimi (EK-26) il dernekler müdürlüklerince,
Yabancı Tüzel Kişilerin Türkiye’de Faaliyette Bulanabilmelerine
İlişkin Başvuru Formu (EK-6) ise Daire Başkanlığınca elektronik
sisteme kaydedilir.
İl dernekler müdürlüklerinde tutulan kütük defterine kaydedilmesi
zorunlu olan diğer bilgiler il dernekler müdürlüklerince;
Daire Başkanlığında tutulan kütük defterine kaydedilmesi zorunlu
olan birlikler ile yabancı dernek ve vakıfların şube ve temsilciliklerine
ilişkin bilgiler Daire Başkanlığınca, birinci fıkrada belirtilen
usule uygun olarak elektronik sisteme kaydedilir.
Verilecek belgeler
Madde 98- Bilanço esasına göre defter tutan dernekler ile
kamu yararına çalışan dernekler istenilmesi halinde, bu Yönetmelik
çerçevesinde Daire Başkanlığı ve dernekler birimlerine vermekle
yükümlü oldukları belgeleri, asıllarının yanında kompakt disk
veya disket gibi elektronik ortamlarda da verirler.
Bakanlığa gönderilecek belgeler
Madde 99- Kuruluş bildirimleri, tüzükler, tüzük değişiklikleri,
derneklere tanınan hak ve izinler, dernekler hakkında yapılan
suç duyuruları ve adli veya idari yargı mercilerince verilen
kararlar kaymakamlığa intikalinden itibaren yedi gün içinde
valiliğe, valilikler de ilçelerden gönderilen veya kendilerine
verilen, belirtilen nitelikteki bilgi ve belgeleri otuz gün
içinde Bakanlığa gönderir. Bakanlıkça gerekli görülen diğer
belgeler de istenilmesi halinde aynı usul ve sürede gönderilir.
Yardım toplama faaliyeti
Madde 100- Gerçek kişiler, dernekler, kurumlar, vakıflar,
spor kulüpleri, gazete ve dergilerin 2860 sayılı Yardım Toplama
Kanununa göre yapacakları yardım toplama faaliyetleriyle ilgili
iş ve işlemler dernekler birimlerince yürütülür. Dernekler
birimleri, bu faaliyetlerin sonuçları hakkında ilgili valiliğe
ve Bakanlığa elektronik ortamda bilgi verir.
Yeniden değerleme
Madde 101- Bu Yönetmelikte belirtilen parasal hadler, her
yıl bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu uyarınca
Maliye Bakanlığınca belirlenen yeniden değerleme oranında
arttırılmak suretiyle uygulanır. Ancak, güncellemede bir YTL’nin
altındaki tutarlar dikkate alınmaz.
Diğer düzenleyici işlemler
Madde 102- Bu Yönetmelik çerçevesinde görev alanı ile ilgili
ihtiyaç duyulan konularda diğer alt düzenleyici işlemler hazırlanır.
Bunlardan mevcut hak ve yükümlülükleri düzenleyenler Resmi
Gazete’de yayımlanır.
Diğer hükümler
Madde 103- Yardım toplama konularında, 23/6/1983 tarihli
ve 2860 sayılı Yardım Toplama Kanunu hükümleri uygulanır.
Yürürlükten kaldırılan hükümler
Madde 104- 9/6/1984 tarihli ve 18426 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan “Dernek Gelirlerinin Toplanmasında Kullanılacak
Alındı Belgeleri Hakkında Yönetmelik”, 1/5/1985 tarihli ve
18879 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Dernekler Tarafından
Kurulan Sandıkların Tabi Olacağı Esaslar Hakkında Yönetmelik”,
5/4/2003 tarihli ve 25070 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
“Derneklerin Tutacakları Defter, Muhasebe Hesap Kayıtlarıyla
İlgili Usul ve Esaslara Dair Yönetmelik” ile 15/10/2002 tarihli
ve 24907 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “İçişleri Bakanlığı
Dernekler Dairesi Başkanlığı Merkez ve Taşra Teşkilatı Kuruluş,
Görev, Çalışma ve Denetim Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik”in
21 ila 68 inci maddeleri ve EK 1, 2, 3 ve 4 üncü maddeleri
ek ve değişiklikleriyle birlikte yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici Madde 1- Dernekler gelirlerini, yeni alındı belgelerini
bastırıncaya kadar Maliye Bakanlığınca bastırılıp derneklere
satışı yapılan alındı belgeleri ile toplamaya devam ederler.
Ancak bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren
en geç altı ay içinde dernekler alındı belgelerini bastırmak
zorundadırlar. Bu sürenin bitiminden sonra Maliye Bakanlığınca
bastırılan alındı belgeleri kullanılmaz.
Geçici Madde 2- Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce mülki
idare amirliklerince verilmiş olan yetki belgeleri süreleri
bitinceye kadar kullanılabilir.
Geçici Madde 3- Halen kullanılmakta olan kütük defterlerinin
mevcudu bitinceye kadar kullanılmasına devam olunur.
Geçici Madde 4- Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten
önce faaliyette bulunmasına izin verilen lokaller, durumlarını
üç yıl içinde bu Yönetmelikte öngörülen koşullara uygun hale
getirirler.
Geçici Madde 5- E-dernekler yazılımının devreye girmesinden
itibaren iki yıl içerisinde merkez ve taşradaki mevcut arşivler,
adı geçen yazılım formatında elektronik ortama aktarılır ve
dijital arşivler oluşturulur.
Yürürlük
Madde 105- Bu Yönetmeliğin; 96 ncı maddesi 1/1/2006 tarihinde,
diğer maddeleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 106- Bu Yönetmelik hükümlerini İçişleri Bakanı yürütür.
|